یعنی چه
عبارت «تفصیل الشریعه» یک ترکیب وصفی-اضافی عربی است که به معنای بسط دادن، تبیین گامبهگام و بخشبخش کردن جزئیات احکام الهی و دین است. این اصطلاح در حوزه علوم اسلامی، برای اشاره به تبیین دقیق مسائل فقهی به کار میرود.
تلفظ
این عبارت در زبان عربی و فارسی به صورت «تَفْصِيل الشَّرِيعَة» تلفظ میشود که در آن حرف «ص» ساکن و «ش» دارای تشدید است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به پرسشهایی نظیر «کتاب فقهی معروف آیتالله فاضل لنکرانی» یا «تبیین احکام دین»، واژه ۱۲ حرفی «تفصیل الشریعه» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم این اصطلاح فقهی از عباراتی که نشاندهنده توضیح مفصل قوانین الهی هستند استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی این عبارت شامل «روشن ساختن آیین»، «شرح جزئیات دین» و «گسترش مفاهیم شریعت» است. از نظر ساختاری، واژه تفصیل از ریشه (ف ص ل) و شریعه از ریشه (ش ر ع) آمده است. همخانوادههای آن کلماتی چون فصل، مَفصل، تشریع و شارع هستند. متضاد آن نیز «اجمال الشریعه» یا خلاصه گویی دین است.
در قرآن
خود ترکیب «تفصیل الشریعه» به صورت پیاپی در متن قرآن نیامده است؛ اما مشتقات آن بارها ذکر شدهاند. به عنوان نمونه، کلمه «تفصیل» در آیه ۱۱۱ سوره یوسف («تَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ») و کلمه «شریعة» در آیه ۱۸ سوره جاثیه («ثُمَّ جَعَلْنَاكَ عَلَىٰ شَرِيعَةٍ مِنَ الْأَمْرِ») تجلی یافته است.
نماد چیست
«تفصیل الشریعه» به عنوان یک عنوان کتابشناختی و اصطلاح تخصصی در فقه شیعه شناخته میشود و نماد سنتی، ملی یا تصویری خاصی برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل تفصیل الشریعه
عبارت «تفصیل الشریعه» در اصل یک ترکیب واژگانی عربی است که به زبان فارسی وارد شده و معنای آن «شرحِ با جزئیات و تبیین گامبهگام قوانین و احکام دین» است. این واژه از دو ریشه فصْل و شَرْع گرفته شده و تداعیکننده باز کردن و آشکار ساختن مفاهیم پیچیده حقوقی و تکلیفی در دین اسلام است.
در فضای علمی و حوزوی، این عبارت بیش از هر چیز به عنوان نام بزرگترین، مهمترین و جامعترین اثر فقهی-استدلالی آیتالله محمد فاضل لنکرانی شناخته میشود. این اثر در واقع شرحی تفصیلی و علمی بر کتاب «تحریر الوسیله» امام خمینی است و به دلیل دقت بالایش، جایگاه ویژهای در میان فقها دارد.
اگرچه خود این ترکیبِ دو کلمهای به صورت یکجا در قرآن کریم نیامده است، اما ریشههای اصلی آن یعنی تفصیل و شریعت در آیات مختلف برای بیان روشنگری کتاب آسمانی و راه روشن دین به کار رفتهاند. در جداول کلمات متقاطع نیز این عبارت به عنوان یک پاسخ ۱۲ حرفی کاربرد دارد.