یعنی چه
در اصطلاح فلسفه و کلام (بهویژه نفسشناسی ابنسینا و ملاصدرا)، نزوعیه یا همان «قوه نزوعیه»، نیرویی از قوای نفس است که پس از تصور و تصدیق یک چیز، اشتیاق (شوق) یا بیزاری (کراهت) را در انسان بیدار میکند و منشأ اراده، تصمیمگیری و حرکت بدنی میشود. این واژه کاملاً کلاسیک و فلسفی است.
تلفظ
این واژه به صورت نَزوعیّه (با فتح نون، ضم زاء و تشدید یاء) تلفظ میشود و صفت نسبی مؤنث از ماده نُزوع است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول، خود «نزوعیه» با ۶ حرف است و از اصطلاحات مشابه آن میتوان به شوقیه یا قوه اراده اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون فلسفی و روانشناسی غربی، این اصطلاح با مفاهیمی چون تمایل ارادی و نیروهای انگیزشی همپوشانی دارد.
به عربی
ریشه این واژه عربی است و در متون اصلی حکمت اسلامی به همین صورت به کار میرود.
به ترکی
در اصطلاحات فلسفی معاصر ترکی برای تبیین روانشناسی سنتی استفاده میشود.
به فارسی
برگردان دقیق و سادهٔ این واژه تخصصی به فارسی، معادل کلماتی چون خواهندگی، خواست، انگیزش و گرایش شدید روانشناختی است.
جمعبندی و توضیح کامل نزوعیه
واژه «نزوعیه» اصطلاحی کاملاً تخصصی، فلسفی و کلامی است که ریشه در زبان عربی دارد و از ماده «نزع» (به معنی تمایل و آرزومندی) مشتق شده است. این اصطلاح بیشتر به صورت ترکیب «قوه نزوعیه» در معرفتشناسی و روانشناسی فلسفی اندیشمندانی چون فارابی، ابنسینا و ملاصدرا کاربرد دارد و نمایانگر نیرویی در نفس انسان است که وظیفه ایجاد شوق یا کراهت را بر عهده دارد.
از دیدگاه حکما، قوه نزوعیه حلقهٔ واسط و حیاتی میان «شناخت و ادراک» (مانند تصور عقلی یا خیالی یک چیز) و «حرکت و عمل بدنی» است. به بیان دیگر، وقتی انسان چیزی را سودمند یا زیانبار تصور میکند، قوه نزوعیه برانگیخته میشود؛ اگر سودمند باشد، اشتیاق (جذب) و اگر زیانبار باشد، بیزاری (دفع) شکل میگیرد که در نهایت به اراده و حرکت فیزیکی منجر میگردد.