یعنی چه
ماکیان در اصل به معنای مرغ خانگی مادینه (جفت خروس) است. اما در اصطلاح امروزی و دانش زیستشناسی، به گروه و خانوادهای از پرندگان اهلی نظیر مرغ، خروس، بوقلمون، قرقاول و بلدرچین نیز اطلاق میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه [ماکِیان] (mākiyān) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به کاربرد علمی یا عمومی از واژگان Fowl و Poultry برای کل این خانواده و از Hen برای مرغ ماده استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به مرغ خانگی مادینه «دجاج» و به عموم طیور و پرندگان اهلی این خانواده «دواجن» میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی واژه Tavuk به معنی مرغ و Tavuklar به معنی مرغسانان یا همان ماکیان به کار میرود.
به فارسی
واژه ماکیان کاملاً فارسی است و از نظر ریشهشناسی از بخش «ماک» یا «ماکه» (تغییریافتهٔ ماچه به معنای ماده) به همراه پسوند صفتساز یا جمع «یان» تشکیل شده است؛ دقیقاً ساختاری مشابه واژه «مادیان» دارد.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی و فرهنگ عامه، ماکیان (مرغ ماده) به عنوان نماد باروری، مادری و مرابت از فرزندان شناخته میشود. در مقابلِ خروس که مظهر شجاعت و سحرخیزی است، ماکیان گاه نماد گوشهنشینی یا عافیتطلبی بوده و در باورهای کهن، آواز خواندن آن را شوم میدانستند.
جمعبندی و توضیح کامل معنی کلمه ماکیان
واژه اصیل و فارسی «ماکیان» از نظر لغوی به معنای مرغ خانگی مادینه است که ساختار واژگانی آن از ریشه «ماکه» (ماده) و پسوند «یان» پدید آمده است. این کلمه در گذر زمان و در اصطلاحات علمی امروزی گسترش معنایی یافته و اکنون به عنوان یک اصطلاح کلی برای اشاره به راسته مرغسانان و طیور خانگی شامل مرغ، خروس، بوقلمون و قرقاول به کار میرود.
از نظر نمادشناسی و ریشههای فرهنگی، ماکیان در ادبیات فارسی مظهر مادری، پرورش فرزند و باروری است و معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی، عربی و ترکی دارد. با وجود اینکه این واژه مستقیماً در قرآن نیامده، اما نمونههایی از این خانواده پرندگان مانند بلدرچین (سلوی) در کتاب آسمانی ذکر شده است.