معنی
واژهٔ «عدول» در اصل به معنای برگشتن و انصراف دادن از یک رأی، تصمیم یا مسیر مشخص است. این کلمه در زبان عربی به عنوان اسم جمع نیز کاربرد دارد و به معنای «عادلان، صالحان و گواهان راستگو» به کار میرود.
یعنی چه
وقتی شخصی از تصمیم یا موضع خود عدول میکند، یعنی از نظر قبلی خود دست کشیده و پشیمان شده یا مسیر دیگری را انتخاب کرده است. این اصطلاح در متون حقوقی و فقهی نیز به فراوانی به کار میرود؛ مانند عدول دادگاه از رأی خود یا عدول مجتهد از فتوای پیشین.
ریشه
این واژه ریشه در زبان عربی دارد و از ریشه ثلاثی «عدل» گرفته شده است. همخانوادههای آن شامل کلماتی چون عدل، عدالت، عادل، معتدل، تعدیل و معدلت هستند.
تلفظ
این کلمه با ضمه روی حرف اول (عُ) تلفظ میشود و به صورت «عُدول» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً در پاسخ به راهنماهایی چون «انصراف»، «برگشتن از رای»، «روی گرداندن» یا «تغییر عقیده» قرار میگیرد و خود کلمه دارای ۴ حرف است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی، بسته به سیاق متن از کلماتی نظیر Deviation (برای انحراف از مسیر) یا Withdrawal و Recantation (برای انصراف از رأی و عقیده) استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق فارسی این واژه کلماتی مانند برگشت، انصراف، دستکشیدن از عقیده، رویگردانی و چشمپوشی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل عدول
واژهٔ «عدول» یک مصدر عربی از ریشه «عدل» است که در زبان فارسی کاربرد گستردهای دارد. معنای رایج و اولیه آن برگشتن از تصمیم، انصراف دادن و تغییر موضع است. این کلمه در اصطلاحات فقهی و حقوقی اهمیت زیادی دارد و زمانی به کار میرود که یک مقام یا فرد از دستور، رأی یا فتوای قبلی خود بازمیگردد.
از سوی دیگر، این واژه در زبان عربی معنای دومی نیز دارد که به عنوان جمعِ «عادل» شناخته میشود و به مفهوم عادلان و گواهان راستگو است. همچنین در قرآن کریم کلمه عدول به این صورت نیامده، اما افعال مشتق از آن نظیر «عدلوا» و «یعدلون» به معنای انحراف از حق یا شرک ورزیدن استفاده شده است.
در مجموع، شناخت مفهوم عدول به درک بهتر متون رسمی، حقوقی و ادبی کمک میکند. متضادهای اصلی آن پایداری، استقامت و اصرار بر موضع هستند که نشاندهنده ثبات در رأی، برخلاف ماهیت تغییرپذیر عدول است.