یعنی چه
شارگان در زیستشناسی سامانهها، به کل جریانها و مجموعهمولکولهایی اطلاق میشود که به شکلی کاملاً پویا در شبکههای دگرگشتی (متابولیک) یک یاخته (سلول) یا موجود زنده در یک بازه زمانی معین در حال حرکت و تغییر هستند. این واژه یک اصطلاح تخصصی و نوساخته علمی است.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «شَارْگَانْ» است که از دو بخش «شار» و «گان» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات علمی، پاسخ این واژه خود کلمه «شارگان» با ۶ حرف است که به عنوان معادل Fluxome یا جریانهای متابولیکی شناخته میشود.
به انگلیسی
معادل دقیق انگلیسی این واژه در لغتنامههای تخصصی زیستشناسی و پزشکی Fluxome است.
به فارسی
این واژه به دلیل تخصصی و نوپدید بودن، مترادف سنتی در زبان فارسی ندارد؛ اما ریشه آن از ترکیب «شار» (جاری شدن) و پسوند کلانساز «-گان» (نشانه مجموعه و شبکه) ساخته شده است.
نماد چیست
برای واژه شارگان نماد یا نشانه قراردادی خاصی در متون علمی تعریف نشده است و صرفاً به عنوان یک اصطلاح ساختاری به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شارگان
واژه «شارگان» یکی از اصطلاحات نوساخته و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزه زیستشناسی مدرن و زیستشناسی سامانهها است. این کلمه از ریشه فعلی «شار» (برگرفته از مصدر شاریدن به معنای جاری شدن) به همراه پسوند جمع و کلانساز «-گان» ترکیب شده است تا مفهومی شبکه-محور و مجموعهای را منتقل کند.
در علم زیستشناسی، شارگان معادل اصطلاح انگلیسی Fluxome قرار گرفته است و به کل دادهها، مولکولها و نرخ جریانهای متابولیکی اشاره دارد که در یک سلول یا ارگانیسم زنده به طور پویا در جریان هستند. مطالعه این جریانها و پویایی شبکههای سلولی را نیز «شارگانشناسی» یا همان Fluxomics مینامند.
این واژه کاملاً علمی و معاصر بوده و در متون کهن، ادبی یا مذهبی سابقهای ندارد و صرفاً برای پاسخگویی به نیازهای واژهگزینی تخصصی در زبان فارسی امروز پدید آمده است.