یعنی چه
این عبارت کنایه از پوچی مطلق، بیارزش شدن و از بین رفتن کامل اثر یک کار است؛ به طوری که مانند غبار سبک و پراکندهای در هوا محو و گم شود و هیچ اثری از آن باقی نماند.
تلفظ
تلفظ این واژه بر اساس ریشه عربی آن به صورت «هَباءً مَنْثُورْ گردید / شد» است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول با ۱۴ حرف «هباء منثور گردید» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از اصطلاحاتی که بیانگر محو شدن ناگهانی یا تبدیل شدن به هیچ هستند برای معادلسازی این عبارت استفاده میشود.
به عربی
این عبارت ریشه در زبان عربی دارد و اصل آن از قرآن کریم گرفته شده است.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی آن کنایاتی همچون «نقش بر آب شدن»، «به باد فنا رفتن»، «هدر رفتن»، «کالعدم شدن» و «تباه و نابود شدن» است.
در قرآن
این عبارت کنایهای زیبا برگرفته از آیه ۲۳ سوره فرقان است: «وَقَدِمْنَا إِلَىٰ مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْثُورًا»؛ و ما به سراغ اعمالی که انجام داده بودند میرویم و همه را همچون غبار پراکندهای در هوا میسازیم. این آیه به بیارزش و نابود شدن اعمال کافران به دلیل نداشتن ایمان و اخلاص اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل هباء منثور گردید
عبارت «هباء منثور گردید» یک تعبیر کنایی و بسیار عمیق قرآنی در زبان و ادبیات فارسی است. واژه «هباء» در لغت به معنای ذرههای بسیار ریز غبار است که وزن و جرمی ندارند و تنها در قاچ نور آفتابِ داخل یک اتاق تاریک دیده میشوند. «منثور» نیز به معنای پراکنده و افشانده شده است. ترکیب این دو با فعل گردید، تصویری ملموس از نابودی تمامعیار را به نمایش میگذارد.
این اصطلاح در فرهنگ مکتوب و ادبیات اسلامی، نمادی از «پوچی مطلق» و «بیارزشی ظواهرِ بدون باطن» است؛ پودر یا غبار سبکی که با یک وزش باد ملایم برای همیشه در هوا گم و محو میشود. وقتی گفته میشود کاری یا تلاشی هباء منثور گردید، یعنی آن اقدام به دلیل نداشتن پایه و اساس محکم، اخلاص یا اصالت، به کلی حبط و نابود شده و هیچ اثر ماندگاری از آن بر جای نمانده است.