یعنی چه
کوارتز یکی از فراوانترین کانیهای پوسته زمین است که از لحاظ شیمیایی دیاکسید سیلیسیم ($SiO_2$) نامیده میشود. این بلور سخت و شیشهای به خاطر داشتن خاصیت پیزوالکتریک (تولید الکتریسیته بر اثر فشار مکانیکی)، نقش کلیدی در ساخت ساعتهای دقیق، نوسانسازها و قطعات الکترونیکی ایفا میکند.
تلفظ
این واژه به صورت سکون در حروف پایانی یعنی «کُوارْتْزْ» تلفظ میشود و از واژه آلمانی Quarz به زبان فارسی راه یافته است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه معمولاً خود «کوارتز» (۶ حرفی) است. همچنین به عنوان طراحان جدول ممکن است از معادلهای سنتی آن مانند «دُر کوهی»، «الماس کوهی» یا «سنگ چینی» استفاده کنند.
به انگلیسی
نگارش استاندارد این واژه در زبان انگلیسی Quartz است که ریشه قدیمیتر آن در زبانهای اسلاوی به معنای سخت است.
به فارسی
از آنجا که کوارتز یک واژه وامگرفته و فرنگی است، همخانواده بومی در فارسی ندارد؛ اما در زبان فارسی قدیمی و متون سنتی، به انواع شفاف و بیرنگ آن «دُرِّ کوهی» یا «الماس کوهی» میگفتند.
نماد چیست
در فرهنگهای باستان و سنتهای سنگدرمانی، کوارتز شفاف نمادی از مظهر خلوص، کمال، پاکدامنی و تمرکز ذهن به شمار میرود. برای نمونه، ژاپنیهای باستان آن را حاصل نفس اژدهای سفید و نشانه اوج کمال میدانستند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه کوارتز عمدتاً یک واژه بیگانه و علمی وارداتی است که از کلمه آلمانی Quarz اقتباس شده و به دلیل کاربردهای گسترده صنعتی و تجاری، به همین صورت در زبان فارسی و بسیاری از زبانهای جهان جا افتاده است.
جمعبندی و توضیح کامل کوارتز
کوارتز یکی از شناختهشدهترین و فراوانترین کانیهای پوسته زمین است که به دلیل ساختار بلوری محکم و ویژگیهای منحصربهفرد فیزیکی مانند خاصیت پیزوالکتریک، اهمیت صنعتی بالایی دارد. این سنگ در انواع رنگها و ساختارها در طبیعت یافت میشود و نوع شفاف آن از دیرباز در جواهرسازی کاربرد داشته است.
در زبان فارسی این واژه ریشهای بومی ندارد و از زبانهای اروپایی وام گرفته شده است، با این حال در متون کهن به نمونههای شفاف آن دُر کوهی میگفتند. امروزه نام کوارتز بیش از هر چیز یادآور صنعت ساعتسازی دقیق و قطعات پیشرفته الکترونیکی است.