یعنی چه
عبارت «با عتاب» لحن یا رفتاری را توصیف میکند که در آن شخص با تندی، ملامت و خشم آمیخته به گله با دیگری سخن میگوید یا برخورد میکند؛ مانند موضعی تحکمآمیز و تشر زدن.
تلفظ
این عبارت از دو بخش «با» (حرف اضافه) و «عِتاب» (مصدر عربی) تشکیل شده و تلفظ صحیح واژهٔ دوم با کسرهٔ عین است.
در جدول
پاسخ متداول برای راهنمای «همراه با تندی و سرزنش» در جدول، کلمهٔ «با عتاب» با ۶ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم قیدی، از واژگانی استفاده میشود که بیانگر لحن ملامتگر یا تشرآمیز هستند.
به عربی
از آنجا که ریشهٔ کلمه عربی است، ترکیب حرف جر «بـ» با عتاب یا ساختار قیدی آن در زبان عربی به کار میرود.
به فارسی
برگردانها و واژههای جایگزین اصیل فارسی برای این عبارت شامل عناوینی چون سرزنشآمیز، تندخویانه و ملامتگرانه است که همان مفهوم خشم و گله را منتقل میسازند.
جمعبندی و توضیح کامل با عتاب
عبارت «با عتاب» از ترکیب حرف اضافهٔ فارسی «با» و واژهٔ عربی «عتاب» (از ریشه ثلاثی ع ت ب) ساخته شده است. این اصطلاح در ادبیات و گفتگوهای روزمره برای توصیف لحن، نگاه یا رفتاری به کار میرود که سرشار از تشر، ملامت و خشمی آمیخته به گلهمندی است. در واقع وقتی کسی با عتاب سخن میگوید، موضعی بالا به پایین و جدی دارد.
در فرهنگ عامه و ادبیات، نگاه عتابآلود پدر، استاد یا شخص بزرگتر نمادی از این مفهوم است که قصد ادب کردن یا متوجه ساختن فرد به اشتباهش را دارد. واژههایی مانند ملامتگرانه و سرزنشآمیز نزدیکترین مترادفهای فارسی آن هستند و در نقطهٔ مقابل، رفتارهایی که «با ملاطفت» یا «مهربانانه» انجام میشوند، متضاد آن به شمار میروند.