یعنی چه
اصطلاحی عامیانه و دعایی است به معنای درخواست از خداوند برای بخشیدن فزونی، دوام و خیر فراوان به مال، وقت یا تلاش شخص دیگر. این عبارت معمولاً توسط خریدار به فروشنده پس از پرداخت پول (به عنوان دعای خیر برای دشت و درآمد او) گفته میشود و یا زمانی به کار میرود که فردی نعمتی را دریافت کرده و با رضایت و قناعت، شکرگزاری خود را ابراز میکند.
تلفظ
تلفظ روان و عامیانه این عبارت به صورت [xo-dā ba-de ba-ra-kat] است که در گفتار روزمره گاهی به شکل «خدا برکت بده» نیز جابهجا و بیان میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دعایی دقیقاً ۱۰ حرف دارد.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم ضربالمثل و رابطه حرکت و برکت نیز گاهی از معادل God helps those who help themselves استفاده میشود.
به عربی
در فرهنگ عربی عبارات «بِالبرکة» نیز در موقعیتهای مشابه خرید و فروش بسیار رایج است.
به ترکی
این عبارت در ترکی استانبولی دقیقاً معادل و همکاربرد با اصطلاح فارسی آن است و پس از معاملات تجاری استفاده میشود.
در قرآن
عین عبارت عامیانه در قرآن نیامده، اما ریشه «برکت» بارها به کار رفته است؛ از جمله در آیه ۹۶ سوره اعراف: «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ» (و اگر اهل شهرها ایمان میآوردند و تقوا پیشه میکردند، برکاتی از آسمان و زمین به روی آنها میگشودیم).
جمعبندی و توضیح کامل خدا بده برکت
عبارت «خدا بده برکت» یکی از کلیدیترین و زیباترین تعارفات در فرهنگ عامه و کسبوکار ایرانی است. این اصطلاح زبانی که ریشه در باورهای مذهبی و اخلاقی جامعه دارد، تبلور پیوند میان خیرخواهی برای دیگران و روحیه شکرگزاری در زندگی روزمره است. در فضای بازار، این جمله فراتر از یک تعارف ساده، به عنوان نمادی از آرزوی پایداریِ درآمد و آبرومندی برای کاسبان به کار میرود.
از سوی دیگر، این عبارت جنبهای کنایی از قناعت و رضایت به همراه دارد؛ به این معنا که انسان حتی با دریافت مال یا نعمتی اندک، چشم به فزونیِ معنوی آن از جانب پروردگار میدوزد. ریشه کلمه برکت به معنای ثبات و دوام نعمت است و استفاده از این اصطلاح، یادآور این فرهنگ اصیل است که ارزش هر چیزی به وفورِ مادی آن نیست، بلکه به خیری است که در آن جریان دارد.