یعنی چه
واژه قمطریرا (قَمْطَرِیر) به معنای روزی بسیار سخت، هولناک و شدید در شر است. این کلمه به روزی اشاره دارد که از شدت وحشت و اضطراب، چهرهها در آن عبوس، گرفته و درهمکشیده میشود. در لغت به جمع شدن و انباشته شدن سختیها نیز تعبیر شده است.
تلفظ
این واژه به صورت قَمْطَرِیر (تلفظ: qam-ta-reer) قرائت میشود که در متن قرآن کریم به دلیل موقعیت نحوی (منصوب بودن) به صورت تنویندار یعنی «قَمْطَرِیراً» آمده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به راهنمای «روز سخت و هولناک» یا «آیه ۱۰ سوره انسان»، واژه ۷ حرفی «قمطریرا» یا واژه ۶ حرفی «قمطریر» است.
به عربی
در زبان عربی این واژه صفت مشبهه یا اسمی است که برای توصیف روزهای بسیار بحرانی، سخت و پر از شداید به کار میرود و مترادف کلماتی چون العصیب و الشدید است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «سخت و دشوار»، «هولناک»، «سهمگین»، «روز پر از شر و بلا» و «دوران کلوت و ترشرویی» است که وضعیت ناگوار و هراسآور را توصیف میکند.
در قرآن
این واژه تنها یک بار در کل قرآن مجید در سوره انسان آیه ۱۰ ذکر شده است: «إِنَّا نَخَافُ مِنْ رَبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًا قَمْطَرِيرًا»؛ که در وصف ترس بندگان صالح از روز قیامت و شداید آن مطرح شده است.
نماد چیست
قمطریرا در فرهنگ اسلامی و قرآنی، نماد اوج وحشت، هراس و سختی متراکم در روز رستاخیز برای گناهکاران است؛ روزی که از فرط هولناکی، حتی زمان و فضا نیز گویی چهرهای عبوس و گرفته به خود میگیرند.
جمعبندی و توضیح کامل قمطریرا
واژه «قمطریرا» که ریشه در زبان عربی (از ریشه رباعی قمطر) دارد، بیانگر بالاترین حد از سختی، دشواری و هولانگیزی یک موقعیت یا یک روز است. این واژه در اصل به معنای درهمکشیده شدن چهره از فرط اندوه و سختی است و به عنوان استعارهای برای روزهای پر از بلا و شرّ شدید به کار میرود.
شهرت اصلی این کلمه به خاطر حضور منحصربهفردش در آیه ۱۰ سوره مبارکه انسان است که در آن، بندگان نیکوکار (ابرار) علت رفتارها و انفاق خالصانه خود را ترس از پروردگار در روزی عبوس و «قمطریر» یاد میکنند. در این سیاق، واژه مذکور تصویری زنده و تکاندهنده از اضطراب و ابهت روز قیامت را ترسیم میکند.
در کاربردهای ادبی و حل جداول، این کلمه به عنوان سنجهای برای کلمات ادیبانه و قرآنی با تعداد حروف مشخص (۷ حرف با احتساب الف انتها) شناخته میشود و نمادی کامل برای توصیف شرایط بسیار عسیر، سهمگین و طاقتفرسا در متون کهن است.