یعنی چه
واژه المغبون در لغت به کسی اطلاق میشود که در داد و ستد، معامله یا هر امری کلاه سرش رفته و دچار خسارت و زیان بزرگی شده باشد. این کلمه همچنین مجازاً برای اشاره به فرد سسترای، غافل یا کمعقل که توانایی حفظ منافع خود را ندارد نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح ميم، سکون غین، ضم باء و واو کشیده به صورت «اَلْمَغْبُون» است که در زبان عربی نقش اسم مفعول را دارد.
در جدول
این کلمه دقیقاً دارای ۷ حرف است و در جداول کلمات متقاطع به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «فریبخورده در معامله» یا «زیاندیده» کاربرد دارد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ریشه «غ ب ن» است. در زبان عربی به کسی که در مال یا عقل دچار نقصان و فریب شده، المغبون یا المخدوع میگویند.
به فارسی
نزدیکترین و دقیقترین برگردانهای فارسی برای این واژه کلماتی نظیر زیانکار، متضرر، کلاه بر سر رفته، فریبخورده و گولخورده هستند که وضعیت فرد خسارتدیده را توصیف میکنند.
در قرآن
خود کلمه «المغبون» با این رسمالخط در متن قرآن نیامده، اما همخانوادهٔ اصلی آن یعنی «تغابن» در آیه ۹ سوره تغابن به صورت «ذَٰلِكَ يَوْمُ التَّغَابُنِ» به کار رفته است که به روز قیامت (روز آشکار شدن زیانها و فریبخوردگی انسانهای غافل) اشاره دارد. همچنین در روایات نبوی آمده است که سلامتی و فراغت دو نعمتی هستند که بسیاری از مردم در آن مغبون میگردند.
نماد چیست
این واژه نماد گرافیکی یا جانوری خاصی در اسطورهها ندارد؛ اما در ادبیات اخلاقی، حقوقی و اسلامی، نماد بارز «انسان غافل»، «فرصتسوزی» و «تاجر ورشکستهای» است سرمایه عمر یا مال خود را به ثمن بخس فروخته است.
جمعبندی و توضیح کامل المغبون
واژه «المغبون» یک اصطلاح اصیل عربی از ریشه «غبن» است که به طور گسترده وارد ادبیات فارسی و فقه اسلامی شده است. این کلمه در اصل به معنای فردی است که در یک مبادله مالی یا غیرمالی مورد فریب قرار گرفته و دچار ضرر فاحش و آشکار شده است، به طوری که عرف جامعه این میزان از ضرر را غیرعادی تلقی کند.
اگرچه این لفظ با الف و لام تعریف به صورت مستقیم در قرآن ذکر نشده، اما مفهوم آن در قالب واژه «تغابن» برای توصیف روز قیامت به کار رفته است؛ چرا که در آن روز انسانهای خطاکار متوجه میشوند سرمایه ارزشمند عمر خود را در دنیا گم کرده و مغبون شدهاند. در حوزه حقوق و فقه نیز اصطلاح «خیار غبن» از همین ریشه مشتق شده که به فرد مغبون حق فسخ معامله را میدهد.
در مجموع، المغبون در فرهنگ عامه و ادبیات نمادی از بیدقتی، سسترایی و در نهایت فریبخوردگی است. بررسی همخانوادههای آن مانند غابن (فریبدهنده) و مغبونین به درک بهتر ریشههای این واژه در متون کهن و امروزی کمک شایانی میکند.