یعنی چه
تزاور مصدری عربی است که دو معنای کاملاً متمایز دارد: نخست به معنی دید و بازدید، رفتوآمد متقابل و زیارت کردن یکدیگر است. دومین معنای آن که جنبه کلامی و قرآنی دارد، انحراف، تمایل به یک سو و برگشتن از چیزی است.
تلفظ
این واژه به صورت تَزاوُر (Tazāvor) تلفظ میشود که فتحه روی حرف تاء و ضمه روی حرف واو قرار دارد.
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماییهایی چون «دید و بازدید متقابل» یا «مایل شدن خورشید»، واژه ۵ حرفی «تزاور» مد نظر است.
به انگلیسی
با توجه به دوگانه بودن معنای این واژه، در انگلیسی برای مفهوم دید و بازدید از Mutual visitation و برای مفهوم مایل شدن از واژههای Slanting و Inclining استفاده میشود.
به عربی
این واژه در زبان عربی به عنوان مصدر باب تفاعل به کار میرود و دقیقاً به معنای همدیگر را ملاقات کردن یا کنارهگیری و تمایل یافتن از یک سمت است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل «دید و بازدید»، «ملاقات مکرر»، «همدیداری» (در معنای اول) و «انحراف»، «خمیدگی» یا «گشتن و مایل شدن» (در معنای دوم) است.
در قرآن
این واژه یکبار در قرآن کریم در آیه ۱۷ سوره مبارکه کهف به صورت فعل مضارع «تَّزَاوَرُ» (در اصل تتزاور) به کار رفته است: «وَتَرَى الشَّمْسَ إِذَا طَلَعَت تَّزَاوَرُ عَن كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِينِ...» که به چرخیدن، مایل شدن و انحراف مسیر نور خورشید از دهانه غار اصحاب کهف برای محافظت از آنها اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل تزاور
واژه تزاور یکی از مصادر دقیق و فصیح عربی است که به زبان فارسی راه یافته و ساختار معنایی جالبی دارد. این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد «ز و ر» مشتق شده که در اصل به معنای میل و انحراف است. به همین دلیل، تزاور در یک سو به معنای مایل شدن و روی گرداندن از چیزی است و در سوی دیگر، به مفهوم دید و بازدید و به دیدار یکدیگر رفتن به کار میرود؛ چرا که زائر هنگام رفتن به دیدار کسی، از مسیر عادی خود به سمت او مایل میشود.
نمود بارز و اصیل این واژه در ادبیات دینی، در سوره کهف تجلی یافته است، جایی که قرآن حرکت خورشید را توصیف میکند که چگونه به اراده الهی از غار اصحاب کهف منحرف میشود تا به آنها آسیبی نرسد. این کاربرد، تزاور را در متون تفسیری به نمادی از نظم هوشمندانه طبیعت و مراقبت ویژه خداوند از بندگان صالح تبدیل کرده است.
در مجموع، چه در کاربرد ادبی به معنای همدیداری و صله رحم و چه در کاربرد قرآنی و اصطلاحی به معنای کنارهگیری و انحراف، تزاور واژهای با فصاحت بالا است که در حل جدولهای کلمات متقاطع و درک متون کهن اهمیت ویژهای دارد.