یعنی چه
استعاذت در لغت به معنی پناه بردن و امان خواستن است. در اصطلاح دینی و فرهنگ اسلامی، به زبان آوردن ذکر «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ» برای ایمن ماندن از وسوسههای شیطان و بدیها اطلاق میشود که نشاندهنده نیاز انسان به قدرتی برتر است.
تلفظ
این واژه به کسر الف، سکون سین، کسر تاء، فتح عین، الف کشیده، ذال و تاء ساکن (اِستِعاذَت) خوانده میشود و شکل دیگر نوشتاری و رایج آن «استعاذه» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «پناه بردن به خدا»، «پناه خواهی» یا «ذکر اعوذ بالله»، واژه ۷ حرفی «استعاذت» یا شکل دیگر آن «استعاذه» قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه مفاهیمی که دلالت بر درخواست حفاظت و پناهندگی دارند به کار میروند.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و از ریشه سه حرفی «ع و ذ» در باب استفعال ساخته شده است.
به فارسی
مترادفها و برگردانهای دقیق فارسی این کلمه شامل پناه جویی، پناه خواهی، التجا، اعتصام، تحصّن و استجارت است. همخانوادههای آن نیز واژگانی چون استعاذه، مَعاذ، عُوذه و تَعویذ هستند.
در قرآن
هرچند خود واژه به صورت مصدر در قرآن نیامده، اما مشتقات فعلی آن بارها تکرار شده است؛ از جمله در آیه ۹۸ سوره نحل که خداوند میفرماید: «فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ» (پس چون قرآن مىخوانى، از شیطان مطرود به خدا پناه ببر).
جمعبندی و توضیح کامل استعاذت
واژه «استعاذت» (یا همان استعاذه) ریشه در فرهنگ دینی و زبان عربی دارد و مفهومی عمیق از پناهجویی انسان در برابر نیروهای شرور و وسوسههای شیطانی را بازگو میکند. این مفهوم یادآور این حقیقت است که انسان با تمام محدودیتها و ضعفهای خود، در مواجهه با خطرات پنهان روحی، محتاج حصاری محکم و سپری ایمن است که این سپر با متصل شدن به قدرت مطلق الهی حاصل میشود.
در ادبیات فارسی و عرفانی، استعاذت به زیبایی تصویر شده است؛ برای نمونه جامی در مثنوی سلسلهالذهب، پناه بردن بنده به خداوند را به فرار کردن برهای ضعیف به آغوش چوپان از ترس سگهای غریبه تشبیه میکند. این نگاه نشان میدهد استعاذت تنها یک ذکر زبانی ساده نیست، بلکه یک حالت روحی و قلبی از سر تسلیم و شناخت عجز خویش است.