یعنی چه
اهلی ترشیزی اسم خاص تاریخی و لقب مولانا کمالالدین یوسف ترشیزی است. او از شاعران و غزلسرایان اواخر عهد تیموری و اوایل دوره صفوی بود که اصالتاً خانوادهاش اهل تبریز بودند اما به دلیل ولادت در ترشیز (کاشمر امروزی) به این نام مشهور شد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَهْلی» (با فتح الف و سکون هاء) و «تُرْشیزی» (با ضم تاء و سکون راء) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع ادبی، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحانی است که نام شاعران کهن خراسان یا اواخر دوره تیموری را با تعداد حروف مشخص (۱۰ حرف) درخواست میکنند.
به انگلیسی
نگارش لاتین نام این شاعر در متون ایرانشناسی و تذکرههای بینالمللی به صورت Ahli Turshizi ثبت شده است.
به فارسی
به عنوان یک اسم خاص، برگردان معنایی به فارسی ندارد اما معادل عناوین دیگر او در زبان فارسی «اهلی خراسانی»، «اهلی هروی» و «اهلی تورانی» است.
نماد چیست
عبارت اهلی ترشیزی صرفاً یک اعلام تاریخی و نام یک شخصیت حقیقی در تاریخ ادبیات ایران است و نماد یا استعاره از مفهوم اجتماعی، سیاسی یا مادی خاصی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل اهلی ترشیزی
مولانا کمالالدین یوسف ترشیزی معروف به اهلی ترشیزی، از سخنسرایان و غزلسرایان برجسته اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم هجری قمری است. وی در روزگار تیموریان و صفویان میزیست و به دلیل زادگاهش ترشیز که کاشمر امروزی در استان خراسان است، پسوند ترشیزی یا خراسانی را در تاریخ ادبیات به خود اختصاص داد.
دیوان اشعار او شامل غزلها و قصاید متعددی است که نشاندهنده توانایی او در سبک عراقی با لطافتهای خاص خراسانی است. او سالهای پایانی عمر خود را در تبریز سپری کرد و در همان شهر در سال ۹۳۴ هجری قمری دار فانی را وداع گفت و به خاک سپرده شد.
از آنجا که این عبارت یک اسم خاص (اعلام) محسوب میشود، ویژگیهای لغوی عمومی مانند متضاد یا مترادفهای معنایی ندارد و در مستندات جدول و لغتنامه عمدتاً به عنوان یک مدخل تاریخی و ادبی شناخته میشود.