یعنی چه
«التمبر» واژهای مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه ترکیب حرف تعریف عربی «الـ» با کلمهٔ «تمبر» (Timbre) است که از زبان فرانسوی وام گرفته شده است. این واژه به برگه کوچک، چسبدار و بهاداری اشاره دارد که روی پاکتهای پستی یا اسناد رسمی چسبانده میشود تا نشان دهد هزینه ارسال یا مالیات اداری آن پرداخت شده است. در متون حقوقی و فقهی ایران نیز ترکیب «حق التمبر» به معنای هزینه تمبر اداری به کار میرود.
تلفظ
این کلمه در کاربرد اداری و فقهی فارسی معمولاً به صورت «اِلتَامبر» یا با حذف همزه وصل «حَقُّالتَّمبر» تلفظ میشود. در گویشهای شمال آفریقا به صورت «اَتتَمبر» تلفظ میگردد.
در جدول
این واژه در جدولهای متقاطع دقیقاً ۶ حرف دارد. اگر طراح جدول به معادلهای دیگر اشاره کرده باشد، واژههایی مانند «تمبر» یا «طابع» نیز ممکن است مدنظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژه Stamp یا به طور دقیقتر Postage stamp استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فصیح به آن «طابع برید» میگویند، اما در کشورهای شمال آفریقا مانند مراکش و تونس، واژه فرانسوی را عیناً به صورت «التمبر» به کار میبرند.
به فارسی
معادل مستقیم و رایج این واژه در زبان فارسی امروز همان «تمبر» است. در گذشته و در بستر کلمات سره، معادلهایی چون «نشان پستی» یا «برگه پستی» نیز برای آن پیشنهاد یا استفاده شده است.
نماد چیست
تمبر یا التمبر در فرهنگ عامه و دیپلماسی، نمادی از ارتباطات بینالمللی، نامهنگاری، حاکمیت ملی و رسمیت یافتن اسناد حقوقی و دولتی به شمار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه التمبر از ریشه فرنگی Timbre گرفته شده است. این کلمه در زبان فرانسوی و انگلیسی علاوه بر تمبر پستی، در موسیقی به معنی «طنین یا رنگ صدا» نیز به کار میرود. ریشه قدیمیتر آن به واژه لاتین Tympanum بازمیگردد که به معنی طبل یا ابزار ضربه زدن و مهر زدن بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل التمبر
واژه «التمبر» در واقع یک لفظ ترکیبی است که از پیوند حرف تعریف عربی «الـ» با وامواژهٔ فرانسوی «تمبر» (Timbre) پدید آمده است. این اصطلاح مستقل و اصیلی در زبان فارسی به شمار نمیرود، بلکه بیشتر در ادبیات حقوقی، فقهی و متون اداری قدیمی تحت عنوان «حق التمبر» (به معنی هزینه قانونی الصاق تمبر بر اسناد) دیده میشود. همچنین در کشورهای عربی شمال آفریقا مانند مراکش و تونس، این کلمه به همین صورت برای اشاره به تمبر پستی کاربرد دارد.
بررسی تاریخچه این کلمه نشان میدهد که خودِ واژه «تمبر» در دوره قاجار و با ورود سیستم پستی مدرن به ایران از زبان فرانسوی وارد ادبیات ما شد. اولین تمبر رسمی ایران در سال ۱۸۶۸ میلادی چاپ گردید. بنابراین، التمبر نمادی از مدرنیته اداری، ارتباطات مکتوب و ساختار مالیاتی در دوران معاصر است و ریشه در زبانهای باستانی شرقی ندارد.