معنی
مدار در اصل به معنای جای گردیدن و دور زدن است. در نجوم به مسیر حرکت اجرام آسمانی به دور یکدیگر، در جغرافیا به دایرههای فرضی موازی خط استوا، در مهندسی برق به مسیر بسته عبور جریان الکتریکی و در مفهوم مجازی به محور، مرکز و پایه کارها گفته میشود.
یعنی چه
این واژه به هر نوع مسیر بسته یا خط فرضی اشاره دارد که حرکت، جریان یا سیستمی منظم بر پایه آن استوار شده است و پدیدهها حول آن میچرخند.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
واژه مدار عربیالاصل است و از ریشه سه حرفی «د و ر» (دوران/چرخیدن) مشتق شده است. این کلمه در اصل اسم مکان بر وزن مَفْعَل (مَدْوَر) بوده که پس از اعلال به «مدار» تبدیل شده و به معنای جای گردش است.
جمله سازی
به انگلیسی
جمعبندی و توضیح کامل مدار
واژه مدار یکی از اصطلاحات کلیدی و پرکاربرد در علوم مختلف است که ریشه در مفهوم چرخش و حرکت دایرهای دارد. در کیهانشناسی و نجوم، مدار به مسیر بیضیشکل یا دایرهای اجرام آسمانی گفته میشود که تحت تأثیر نیروی گرانش شکل میگیرد. در جغرافیای طبیعی نیز خطوط موازی با استوا را مدار مینامند که شاخصی برای تعیین اقلیم و مختصات زمین است.
از سوی دیگر، این واژه در مهندسی و فناوری جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که مدار الکتریکی به عنوان بستر اصلی حرکت الکترونها و کارکرد قطعات سختافزاری شناخته میشود. در ادبیات و زبان روزمره نیز مدار به معنای استعاریِ نظم، چرخه زندگی، و محور اصلی یک سازمان یا تفکر به کار میرود که نشاندهنده پایداری و حرکت سیستماتیک است.
جالب اینجاست که با وجود کاربرد وسیع علمی این واژه، ریشه لغوی آن به معنای ملموسِ «جای دور زدن» بازمیگردد. گرچه خود واژه مدار در متن قرآن نیامده، اما مفهوم نجومی دقیق آن با عبارت «فَلَک» در آیاتی که به شناور بودن خورشید و ماه در مسیر مشخص اشاره دارند، به زیبایی توصیف شده است.