یعنی چه
خصیم یک صفت مشبهه از ماده خصم است و به کسی گفته میشود که در دشمنی، خصومت و جدال کلامی یا رفتاری بسیار سرسخت و پابرجا باشد. این واژه نشاندهنده اصرار و تداوم در ستیزهجویی است.
تلفظ
این واژه به فتح خاء و کسر صاد تلفظ میشود: خَصِیم.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون دشمن سرسخت، کینهتوز یا ستیزهگر آشکار، واژه چهار حرفی «خصیم» مد نظر قرار میگیرد.
به عربی
واژه خصیم خود ریشه عربی دارد و در این زبان برای توصیف کسی که به شدت وارد منازعه و دشمنی میشود به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی برای رساندن این مفهوم از واژه دوشمان یا همان واژه وامگرفته شده خصم استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی دقیق این واژه شامل ستیزهجو، دشمن سرسخت، بدخواه، پیکارکش و مجادل است که حالت پافشاری بر کینه را میرسانند.
در قرآن
این واژه دقیقاً ۴ بار در قرآن کریم آمده است. در سورههای نحل (آیه ۴) و یس (آیه ۷۷) عبارت «فَإِذَا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ» به کار رفته که به وقاحت و ناسپاسی انسان اشاره دارد؛ موجودی که از نطفهای بیارزش خلق شده اما پس از توانمندی به جدال آشکار با پروردگار میپردازد. همچنین در سوره نساء (آیه ۱۰۵) آمده «وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا» به این معنی که مدافع و خواههگر خائنان مباش. در سوره زخرف (آیه ۵۸) نیز واژه «خصمون» که جمع خَصِم و همریشه با آن است به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل خصیم
واژه «خصیم» یک صفت مشبهه با ریشه عربی (از ماده خ ص م) است که بر شدت، اصرار و تداوم در دشمنی و جدال دلالت میکند. برخلاف یک دشمن معمولی، خصیم کسی است که با سرسختی تمام به بحث، منازعه و ستیزهجویی روی میآورد و کینهای عمیق را در رفتار یا کلام خود آشکار میسازد. مترادفهای بارز آن در زبان فارسی مجادل، ستیزهجو و بدخواه هستند.
این کلمه در بستر قرآنی نیز جایگاه ویژهای دارد و ۴ بار تکرار شده است. در آیات قرآن، کاربرد این واژه عمدتاً برای به تصویر کشیدن ناسپاسی انسان است؛ موجودی که آفرینش او از نطفهای ناچیز بوده اما در نهایت به مجادلی آشکار در برابر خالق خود تبدیل میشود. همچنین در مواردی به عنوان نهی از دفاع و حمایت از افراد خائن به کار رفته است.
در مجموع، خصیم واژهای فصیح و کلاسیک است که کاربرد ادبی و دینی بالایی دارد و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان معادل چهار حرفی برای دشمن سرسخت و مجادل استفاده میشود.