یعنی چه
این اصطلاح کنایی و زیبا در ادبیات عرفانی و غنایی فارسی به معنی نوشیدن جامهای بزرگ، سنگین و لبریز از مِی است. «رَطل» واحد وزن قدیمی برای مایعات بوده که در شعر به عنوان پیمانه به کار رفته است. در مفهوم عرفانی، این عبارت به معنای رها شدن از خودپرستی و رسیدن به معرفت و عشق بی حدومرز الهی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «رَطْ لِ گِ رانْ زَ دَن» است که در آن حرف راء در کلمه رطل مفتوح (با صدای اَ) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این کنایه ادبی دقیقاً عبارت «رطل گران زدن» است که ۱۰ حرف دارد.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی و سایر زبانها برای رساندن مفهوم نوشیدن از جام بزرگ به کار میروند.
به فارسی
از واژهها و عبارات هممعنی و مترادف آن در زبان فارسی میتوان به «جام لبالب نوشیدن»، «پیمانه پیمودن»، «صبوح زدن» و «گرانپیمانه خوردن» اشاره کرد که همگی دلالت بر نوشیدن کامل و سنگین مِی دارند. متضاد آن نیز زهد خشک و جرعهنوشی است.
نماد چیست
در ادبیات صوفیانه و اشعار بزرگان، این اصطلاح نماد بارز عقلستیزی، یکرنگی، معرفت شهودی و شستن غمهای جهان به وسیله عشق و سرمستی معنوی است.
جمعبندی و توضیح کامل رطل گران زدن
اصطلاح «رطل گران زدن» یکی از تعابیر کنایی و بسیار پرکاربرد در شعر و ادبیات عرفانی فارسی، بهویژه در دیوان حافظ، خاقانی و عطار است. ریشه کلمه رطل به واژه یونانی و لاتین Litra (لیتر) برمیگردد که وارد عربی و سپس فارسی شده است، در حالی که واژه گران ریشه در پارسی میانه دارد. ترکیب این دو، تصویری از نوشیدن یک پیمانه بزرگ و سنگین را میسازد.
در نگاه اول و معنای ظاهری، این عبارت به معنای مِیگساری با جامهای بزرگ است، اما در بطن ادبیات عرفانی، شاعران از آن برای نشان دادن اوج شیدایی، معرفت شهودی و عبور از زهد قشری و خشک استفاده کردهاند. چنانچه حافظ میفرماید: «شعری بخوان که با آن رطل گران توان زد».
این عبارت حروفی دقیق و ساختاری موزون دارد که در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک کنایه ادبی ده حرفی مورد توجه طراحان قرار میگیرد.