یعنی چه
«اربعه کتب اسماعیلیه» (أربعة کتب إسماعیلیة) نام یک کتاب و مجموعه رسائل خطی، کلامی و فقهی مربوط به فرقهٔ اسماعیلیه است که توسط خاورشناس آلمانی، رودلف اشتروتمان (Rudolf Strothmann)، تصحیح و در سال ۱۹۴۳ میلادی منتشر شد. این اثر شامل چهار رساله به نامهای «مسائل فی الحقایق و جواباتها»، «رسالة الامم الاعظم»، «تحفة المرتاد و غصة الاضداد» و «رسالة الایضاح و التبیین» است و نباید آن را با کتب اربعه شیعه امامیه اشتباه گرفت.
تلفظ
این عبارت به صورت ترکیب اضافه و صفت عربی در فارسی تلفظ میشود: اَربَعِ کُتُبِ اِسماعیلیّه.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و مطالعات خاورشناسی، این مجموعه اثر با عنوان Four Ismaili Books شناخته میشود.
به عربی
نام اصلی و عربی این کتاب که بر روی نسخه مصحح اشتروتمان درج شده، «أربعة کتب إسماعیلیة» است.
به فارسی
ترجمه تحتاللفظی و دقیق این عبارت به زبان فارسی «چهار کتاب اسماعیلیه» یا «چهار کتاب مذهب اسماعیلی» است.
در قرآن
خود این ترکیب خاص در قرآن کریم وجود ندارد؛ اما ریشه کلمات آن بارها به کار رفته است؛ از جمله واژه «أربعة» (چهار) در آیه ۴ سوره نور و کلمات همخانواده «کتب» و «کتاب» در آیات متعدد قرآن مجید آمدهاند.
نماد چیست
این عبارت صرفاً نام علمی و تاریخی یک مجموعه کتاب کلامی و عقیدتی است و در فرهنگ عمومی یا مذهبی به عنوان یک نماد خاص شناخته نمیشود.
جمعبندی و توضیح کامل اربعه کتب اسماعیلیه
عبارت «اربعه کتب اسماعیلیه» یک اصطلاح لغوی عمومی یا مذهبی رایج نیست، بلکه دقیقاً نام یک اثر مکتوب و مجموعه رسائل خطی و کلامی منسوب به داعیان و نویسندگان فرقهٔ اسماعیلیه است. این مجموعه ارزشمند تاریخی توسط خاورشناس برجسته آلمانی، رودلف اشتروتمان، تصحیح شد و در سال ۱۹۴۳ میلادی به چاپ رسید تا ابعاد پنهانی از تفکرات کلامی این مذهب را آشکار کند.
این کتاب شامل چهار رساله مستقل به نامهای «مسائل فی الحقایق و جواباتها»، «رسالة الامم الاعظم»، «تحفة المرتاد و غصة الاضداد» و «رسالة الایضاح و التبیین فی کیفیة تسلسل الجسم و الدین» است. نکته بسیار مهم در بررسی این اصطلاح، عدم اشتباه گرفتن آن با «کتب اربعه» شیعه اثنیعشری (شامل کافی، تهذیب، استبصار و من لایحضره الفقیه) است؛ چرا که این اثر صرفاً یک کتاب شناختی ویژه در حوزه مطالعات فرقه اسماعیلیه محسوب میشود.