یعنی چه
متعصبین به کسانی گفته میشود که نسبت به یک باور، ایدئولوژی، نژاد یا گروه خاص، دلبستگی افراطی و سختگیرانهای دارند. این افراد معمولاً بدون تکیه بر منطق و برهان از مواضع خود دفاع میکنند و هیچگونه نقد، دگراندیشی یا استدلال مخالفی را برنمیتابند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مُتَعَصِّبين (mota'assebin) است که صیغه جمع کلمه مُتَعَصِّب میباشد.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد. از معادلهای دیگر آن در جدول میتوان به خشکاندیشان و قشریون اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به شدت و سیاق متن، از واژههای Fanatics برای افراطگرایان عقیدتی، Bigots برای افراد جزمپندار و کجبحث، و Zealots برای جانبرکفان یک تفکر استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در این زبان نیز به همین صورت به کار میرود. همچنین برای اشاره به جنبه منفی و تحجر عمیق از واژه المتحجرین استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و دقیق فارسی این کلمه شامل سختکیشان، خشکاندیشان، جزمپنداران، قشریون، افراطگرایان و جانبداران بیمنطق است.
در قرآن
عین لفظ «متعصبین» در قرآن کریم نیامده است؛ اما مفهوم تعصب با واژههای همریشه و مترادف ذکر شده است. از جمله «حَمِیَّة» در آیه ۲۶ سوره فتح که به تعصب جاهلی (حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ) اشاره دارد، و واژه «عُصْبَة» (از همین ریشه عصب) که ۴ بار در قرآن به معنی گروهی همپیمان و نیرومند که پشتبهپشت هم میایستند، به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل متعصبین
واژه متعصبین جمع کلمه متعصب و برخاسته از ریشه عربی «ع ص ب» است که در اصل لغت به معنای پی و رشتههای اتصالدهنده عضلات بوده و مجازاً به همبستگی شدید و کورکورانه به یک جریان اشاره دارد. متعصبین به افرادی دلالت میکند که با ایستادگی غیرمنطقی بر باورهای خود، راه هرگونه تفاهم، گفتوگو و خردورزی را میبندند.
در فرهنگهای واژگان و ادبیات فارسی، کلماتی مانند خشکاندیشان و جزمپنداران به عنوان مترادف این واژه شناخته میشوند که نقطه مقابل روشنفکران و آزاداندیشان هستند. اگرچه این لفظ صراحتاً در قرآن یافت نمیشود، اما با مفاهیمی نظیر حَمِیّتِ جاهلی به نکوهش این رفتار پرداخته شده است.