یعنی چه
این اصطلاح یکی از کلیدیترین و رایجترین عبارات در فرهنگ تعارف ایرانی است. زمانی استفاده میشود که فردی کالا، خدمات یا هدیهای را به دیگری تقدیم میکند و در پاسخ به تشکر یا هنگام دریافت وجه، از روی احترام و فروتنی ارزش مادی آن را نادیده میگیرد تا نشان دهد طرف مقابل بسیار باارزشتر از آن مال است.
مترادف
واژهها و عباراتی که در فرهنگ زبان فارسی نقشی مشابه را در هنگام تعارف و بخشندگی ایفا میکنند.
تلفظ
تلفظ عامیانه و روان این عبارت به صورت «غابِل نَدارِه» است که در محاورات روزمره به کار میرود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، این عبارت به عنوان مظهر تعارف ایرانی با ۹ حرف شناخته میشود.
به انگلیسی
اصطلاحات نزدیک در زبان انگلیسی که برای بیارزش جلوه دادن کار یا مال در پاسخ به تشکر استفاده میشوند.
به عربی
عبارات کاربردی در زبان عربی که در موقعیتهای مشابه تعارف و بخشش به کار میروند.
به ترکی
اصطلاحات اصیل در زبان ترکی برای فروتنی در پاسخ به قدردانی مالی یا رفتاری.
جمعبندی و توضیح کامل قابل نداره
عبارت «قابل نداره» ریشه در فرهنگ عمیق تعارف، مهماننوازی و فروتنی ایرانیان دارد. این ترکیب لغوی از واژه عربی «قابل» (به معنی شایسته و لایق) و فعل منفی «ندارد» در فارسی تشکیل شده است و مفهوم کنایی آن این است که 'این شیء یا خدمت، شایستگی مقام بالا و ارزش شما را ندارد'.
در زندگی روزمره، این اصطلاح بیشتر در دکانها، تاکسیها و در زمان داد و ستد شنیده میشود. اگرچه هر دو طرف معامله میدانند که در نهایت وجه باید پرداخت شود، اما بیان این عبارت نشاندهنده اولویت دادن به روابط انسانی و احترام متقابل بر مادیات است و از اصطکاکهای احتمالی مالی میکاهد.