یعنی چه
این عبارت در زبان فارسی به دو معنی عمده به کار میرود؛ نخست به معنای داشتن عزم، برنامه یا نیت برای انجام کاری در آینده است. دوم به معنای گمان بردن، پنداشتن یا متوهم بودن درباره مسئلهای خاص است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب فعلی به صورت واجنویسی [خَ / خِ یا لْ داشْ تَن] است که در گفتار عامیانه و رسمی به کار میرود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «خیال داشتن» به عنوان پاسخ ۹ حرفی برای راهنماهایی مثل «قصد انجام کاری داشتن» یا «در سر داشتن» استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، در انگلیسی برای مفهوم نیت از Intend و برای مفهوم پندار از Imagine استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی افعال متناسب با نیت و گمان به طور جداگانه برای معادلسازی این عبارت به کار میروند.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان قصد از عبارتهای مربوط به نیت و برای گمان از فعل ظن استفاده میشود.
به فارسی
از واژههای جایگزین و هممعنی فارسی اصیل و مستعمل میتوان به «بر آن بودن»، «در سر داشتن»، «آهنگ کاری داشتن» و «انگاشتن» اشاره کرد.
جمعبندی و توضیح کامل خیال داشتن
عبارت «خیال داشتن» یک فعل مرکب تنکُرد در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «خیال» (به معنی سایه یا صورت ذهنی) و فعل فارسی «داشتن» پدید آمده است. این اصطلاح در دو مجرای معنایی متفاوت جریان دارد؛ گاهی نشاندهنده یک اراده عینی، برنامه عقلانی و تصمیم قطعی برای آینده است و گاهی به یک ذهنیت ذهنی، گمان، وهم یا پندار غیرواقعی اشاره میکند.
اگرچه این ترکیب به صورت مستقیم در متون کهن عربی یا قرآن کریم وجود ندارد، اما ریشه آن یعنی «خیال» در آیه ۶۶ سوره طه به معنی به نظر رسیدن و در خیال آمدن استفاده شده است. این واژه در ادبیات فارسی کاربرد فراوانی دارد و بازتابدهنده مفاهیمی چون پندار و ناپایداری است، در حالی که ترکیب فعلی آن امروزه بیشتر در مکالمات روزمره برای بیان مقاصد و تصورات افراد به کار میرود.