سپید معجر یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل سپید معجر

واژه «سپید معجر» یک ترکیب وصفی مقلوب و پرکاربرد در ادبیات فارسی است که از دو بخش «سپید» (فارسی) و «معجر» (عربی، از ماده عجر به معنی پیچیدن پارچه دور سر) تشکیل شده است. این عبارت در لغت به معنای چارقد، خمار، مقنعه یا روسری سفیدرنگ است.

این ترکیب بیش از هر چیز شهرت خود را مدیون شعر معاصر و به ویژه قصیده دماوندیه ملک‌الشعرا بهار است. در این اثر، سپید معجر استعاره‌ای عمیق از برف‌های دائمی نشسته بر قله کوه دماوند است. بهار با تصویرسازی قدرتمند خود، دماوند را به مادری پیر و منزوی تشبیه می‌کند که روسری سفیدی به سر کرده و این پوشش را نمادی از ضعف، خاموشی و تسلیم در برابر ظلم می‌داند؛ از این رو در ادامه شعر از او می‌خواهد که این معجر سفید را از سر برکشد و قیام کند.

در ساختار زبان و حل جدول، این کلمه دقیقاً ۸ حرف دارد و متضاد آن در ادبیات «معجر سیاه» یا «معجر أسحم» است که نماد سوگواری یا سیاهی شب است. با وجود ریشه عربی کلمه معجر، این ترکیب خاص در قرآن کریم نیامده و در فرهنگ اسلامی برای حجاب بیشتر از واژه خمار استفاده شده است.