مقرض یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل مقرض

واژه «مقرض» یک کلمه با اصالت عربی و برخاسته از ریشه (ق-ر-ض) است که در زبان فارسی کاربرد دارد. این کلمه با توجه به نوع حرکت‌گذاری می‌تواند سه معنای کاملاً متفاوت داشته باشد؛ در حالت مُقْرِض (با کسر راء) به معنای وام‌دهنده و طلبکار است که رایج‌ترین کاربرد آن محسوب می‌شود. در حالت مُقْرَض (با فتح راء) به معنی شیء قیچی‌شده و در حالت مِقْرَض (با کسر میم) به معنی خودِ ابزار برش یا قیچی است.

نکته بسیار مهم در نگارش و خوانش این کلمه، عدم اشتباه گرفتن آن با واژه هم‌آوای «مغرض» (با حرف غین) است. واژه مغرض به معنای فردی است که دارای کینه، غرض شخصی یا نیت سوء است، در حالی که مقرض (با حرف قاف) کاملاً به مفاهیم مالی، وام یا بریدن ارتباط دارد.

در حوزه آیات قرآن کریم نیز اگرچه خود کلمه به طور مستقیم ذکر نشده، اما مشتقات فعلی آن بارها در قالب فرهنگ ستودهٔ «قرض‌الحسنه» به کار رفته است که کنایه از انفاق در راه خدا دارد و جایگاه والای این مفهوم را در فرهنگ اسلامی نشان می‌دهد.