یعنی چه
عبارتی است که به عنوان قید یا اسم مرکب برای بیان خلاصه و جانِ مطلب بعد از زیادهگویی یا شرح و بسط یک موضوع به کار میرود تا شنونده یا نویسنده مستقیماً به اصل مطلب هدایت شود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت حاصِلِ کَلام (hāsele kalām) است که از دو واژهٔ عربی حاصل (با کسره صاد) و کلام (با فتح کاف) ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، برای راهنمای حاصل کلام میتوان از گزینههایی چون خلاصه، الغرض، بالجمله یا مخلص کلام استفاده کرد.
به انگلیسی
برای بیان این مفهوم در زبان انگلیسی از عبارات ربطی و قیدی تلخیصکننده استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که خود این ترکیب ریشه عربی دارد، در زبان عربی معاصر نیز از ساختارهای مشابه برای خلاصه کردن بحث استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای اصیلتر فارسی یا ترکیبهای رایج در زبان فارسی برای این اصطلاح عبارتند از: جان کلام، مخلص کلام، لب مطلب و چکیده گفتار.
نماد چیست
ترکیب حاصل کلام یک مفهوم انتزاعی، زبانی و منطقی برای تلخیص و نتیجهگیری است؛ بنابراین در فرهنگها، اساطیر یا هنرهای تجسمی دارای نماد فیزیکی، تصویری یا نشانهٔ مادی خاصی نیست.
جمعبندی و توضیح کامل حاصل کلام
عبارت «حاصل کلام» یک ترکیب اضافی ساخته شده از دو واژهٔ عربی (حاصل از ریشه ح-ص-ل به معنی دستاورد و کلام از ریشه ک-ل-م به معنی سخن) است. این اصطلاح در زبان فارسی کاربرد گستردهای به عنوان قید یا اسم مرکب دارد و زمانی به کار میرود که گوینده یا نویسنده پس از شرح و بسط فراوان یک موضوع، میخواهد جانِ کلام و مغز مطلب را در یک جمله کوتاه و کلیدی به مخاطب ارائه دهد.
از نظر ساختار واژگانی، این اصطلاح همخانوادههای متعددی مانند حصول، محصول، کلمه و تکلم دارد و متضاد آن اصطلاحاتی چون تفصیل و اطالهٔ کلام (زیادهگویی) است. اگرچه اجزای این کلمه در قرآن کریم به صورت جداگانه آمدهاند، اما خود ترکیب حاصل کلام در متن قرآن وجود ندارد و بیشتر یک ابزار منطقی و بلاغی در زبان و ادبیات است.