یعنی چه
بنیمصطلق یک اسم خاص ترکیبی در تاریخ اسلام است. «بنی» به معنای فرزندان و طایفه است و «مصطلق» لقب جد اعلای این قبیله (جذیمة بن سعد) بود. این لقب به دلیل داشتن صدایی بسیار خوش، رسا و بلند به او داده شده بود. بنابراین در اصطلاح تاریخی، این عبارت به طایفهای از عرب خزاعه اشاره دارد که در نزدیکی مکه سکونت داشتند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «بَنی مُصْطَلِق» است. واژه مُصْطَلِق بر وزن مُفْتَعِل از ریشه عربی صَلَق (به معنی بانگ شدید و صدای بلند) ساخته شده است که در آن حرف «ت» باب افتعال به دلیل همنشینی با حرف صاد، به «ط» تبدیل شده است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان قبیلهای معروف در صدر اسلام یا غزوات پیامبر با تعداد ۸ حرف، عبارت «بنی مصطلق» است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و متون تاریخ اسلام به زبان انگلیسی، نام این قبیله و غزوه مربوط به آن به صورتهای Banu Mustaliq یا Banu al-Mustaliq نگارش میشود.
به فارسی
از آنجا که این عبارت یک اسم خاص (علم) برای یک قبیله تاریخی است، معادل یا مترادف مستقیم معنایی در زبان فارسی ندارد؛ اما برگردان تحتاللفظی آن «خاندان مصطلق» یا «فرزندان شخصِ گشادهصدا» است.
در قرآن
نام بنیمصطلق به صورت صریح در متن قرآن نیامده است، اما رفتارهای این قبیله و حوادث پیرامون آنها شأن نزول آیات مهمی شد؛ از جمله آیه ۶ سوره حجرات (آیه نبا) در لزوم تحقیق درباره خبر شخص فاسق، نزول سوره منافقون به دلیل کارشکنیهای عبدالله بن ابی در مسیر بازگشت از جنگ با این قبیله، و همچنین آیات مربوط به داستان افک در سوره نور.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ تاریخی اسلام نماد دو مفهوم است: نخست، یادآور لزوم سنجش راستگویی مخبر و لزوم تحقیق در اخبار (به دلیل گزارش دروغ ولید بن عقبه)؛ دوم، نماد تسلیم در برابر حق، چرا که پس از شکست در غزوه بنیمصطلق و ازدواج پیامبر با جویریه (دختر رئیس قبیله)، مسلمانان اسیران آنها را آزاد کردند و این قبیله با مشاهده این رفتار همگی به اختیار خود اسلام آوردند.
جمعبندی و توضیح کامل بنی مصطلق
بنیمصطلق نام یکی از قبایل مشهور عرب در دوران جاهلیت و صدر اسلام است که در تاریخ به خاطر نبردی که میان آنها و مسلمانان رخ داد (غزوه بنیمصطلق)، به شهرت رسید. جد بزرگ این قبیله به دلیل داشتن صدایی بلند و رسا به مصطلق معروف بود و این نام بر روی خاندان او باقی ماند.
اگرچه نام این قبیله به طور مستقیم در قرآن ذکر نشده، اما تاریخچه و حوادث مربوط به آنها گره کوری با شأن نزول برخی از مهمترین آیات قرآن نظیر آیه نبا در سوره حجرات، سوره منافقون و آیات افک در سوره نور دارد. داستان این قبیله به عنوان فصلی مهم در روشنگری جامعه اسلامی پیرامون شایعات و منافقان شناخته میشود.
در نهایت، بنیمصطلق در فرهنگ اسلامی به نمادی از اهمیت تحقیق در صحت اخبار و همچنین پذیرش صلح و اسلام پس از روشنگری تبدیل شد. پیوند خویشاوندی پیامبر اسلام با دختر رئیس این قبیله سبب آزادی تمامی اسیران آنها و اسلام آوردن داوطلبانه این طایفه گردید.