یعنی چه
این واژه شکل کهن و ادبی از فعل «دانستم» (اول شخص مفرد ماضی ساده از مصدر دانستن) است که یک پیشوند زینت یا تأکید «بـ» به ابتدای آن اضافه شده است و برای بیان رسیدن به آگاهی و شناخت به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره روی حرف ب و نون، و سکون روی حرف دال و سین و تاء به صورت [بِ دانِستَم] است.
در جدول
پاسخ متداول در جدول برای این مفهوم، خود واژه «بدانستم» با ۷ حرف یا افعالی نظیر فهمیدم و دریافتم است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن، از زمان گذشته افعالی چون دانستن، فهمیدن و متوجه شدن استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از صیغه اول شخص مفرد ماضی (متکلم وحده) افعالی که معنی علم، معرفت و فهم دارند استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی، فعل Bildim دقیقاً به معنی دانستم و آگاه شدم به کار میرود.
به فارسی
واژههای مترادف و معادل در فارسی امروزی شامل فهمیدم، دریافتم، پی بردم و متوجه شدم است. متضاد آن ندانستم و غافل ماندم بوده و با واژگانی چون دانش، دانشمند و دانا همخانواده است.
جمعبندی و توضیح کامل بدانستم
واژهٔ «بدانستم» یک فعل کاملاً ایرانی، اصیل و کهن است که ریشه در زبانهای اوستایی و پهلوی (فارسی میانه) دارد. ریشه باستانی آن به واژه ایرانی باستان -zan به معنی شناختن بازمیگردد. در متون کلاسیك فارسی، اضافه شدن پیشوند «بـ» بر سر افعال ماضی، جنبهٔ زینتی یا تأکیدی داشته و زیبایی کلام را افزون میکرده است.
این واژه اگرچه در متن قرآن کریم به دلیل عربی بودن وجود ندارد، اما در ترجمهها و تفسیرهای کهن فارسی (مانند تفسیر طبری) به عنوان معادل دقیق کلماتی نظیر علمتُ به کار رفته است. در ادبیات عرفانی و فاخر فارسی نیز، این فعل نمادی از بیداری، خروج از جهل و رسیدن به مرتبه آگاهی و خرد به شمار میرود، چنان که سعدی شیرازی نیز در اشعار خود از آن بهره جسته است.