یعنی چه
واژه سدید یک صفت مشبهه از ریشه عربی (س-د-د) است که وارد زبان فارسی شده است. این کلمه به معنای هر چیز پابرجا، محکم و استواری است که هیچ رخنه، عیب و خللی در آن راه نداشته باشد. در ادبیات و متون کهن، این واژه معمولاً برای توصیف سخن، رأی، تصمیم یا فردی به کار میرود که کاملاً سنجیده، درست و قابل اعتماد است.
مترادف
این کلمات همگی در معنای استحکام، درستی و خللناپذیری با واژه سدید همپوشانی دارند. در مقابل، واژههایی مانند سست، لغو، باطل و نادرست به عنوان متضادهای آن شناخته میشوند.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «محکم و استوار» یا «سخن درست»، کلمه چهار حرفی «سدید» مد نظر است.
به انگلیسی
بسته به متنِ کلام، واژههای فوق دقیقترین برگردانهای انگلیسی برای رساندن مفهوم استحکام و درستیِ سدید هستند.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و در عباراتی نظیر «رأیٌ سدید» (رأی و نظر استوار) استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی، نزدیکترین معادلهای خالص برای این واژه، کلماتِ «استوار»، «راستکردار» و «درست» هستند. برای نمونه، در تاریخ بیهقی از این کلمه برای توصیف افراد عاقل و معتمد استفاده شده و آمده است: «مردی پیر و سدید و توانگر»، که به معنای پیرمردی استوار و راستکردار است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، کلمه سدید و به ویژه ترکیب «قول سدید» نماد کلامی است که مانند یک سدّ مستحکم، جلوی شایعه، شک، دروغ و انحراف را میگیرد. این واژه دو بار در قرآن کریم (سورههای احزاب آیه ۷۰ و نساء آیه ۹) به صورت «قَوْلًا سَدِيداً» به کار رفته است که بر لزوم گفتار استوار، عادلانه و منطبق بر حق تاکید دارد.
جمعبندی و توضیح کامل سدید
واژه «سدید» صفت مشبههای با ریشه عربی (از ماده س-د-د) است که به معنای محکم، استوار، راست و درست به زبان فارسی راه یافته است. مفهوم اصلی این واژه از سد کردن و بستن رخنهها میآید؛ از این رو به کلام، رأی یا رفتاری که هیچگونه سستی، رخنه، عیب و ایرادی در آن وجود نداشته باشد، سدید میگویند.
این واژه در ادبیات فارسی و فرهنگ اسلامی جایگاه ویژهای دارد. ابوالفضل بیهقی در تاریخ خود از آن برای توصیف انسانهای عاقل، استوار و راستکردار بهره برده است. همچنین در قرآن کریم، اصطلاح معروف «قولاً سدیداً» نمادی از سنجیدهگویی، صراحت، حقیقتجویی و استحکام منطق در کلام است که راه را بر دروغ و شایعه میبندد.
در مجموع، سدید صفت هر پدیده یا شخصیتی است که ساختار و بنیانی پابرجا، عادلانه و بیخلل دارد و میتوان در هر شرایطی به صحت و درستی آن اطمینان کامل داشت.