معنی
این عبارت فعلی به معنای رها کردن دربند، باز کردن زنجیر از پای گرفتار و بخشیدن آزادی به کسی است که در اسارت به سر میبرد.
یعنی چه
این عبارت واژهای معمولی و کلاسیک است و به عملِ بخشنده و جوانمردانهای اشاره دارد که طی آن شخصِ قدرتمند یا نیکوکار، فردِ گرفتار و دربند را از بند اسارت رها میسازد.
تلفظ
تلفظ صحیح این تعبیر عربی با ضمه روی حرف فاء و تشدید ضمه روی کاف در فعل اول، و سکون لَام و فتح همزه در کلمه دوم به صورت «یَفُکُّ الْأَسِیر» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از افعالی مانند free یا release به همراه واژگان captive یا prisoner استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود کاملاً عربی است و عبارات هممعنی و مرادف آن در این زبان شامل یطلق الاسیر و یعتق الاسیر میشوند.
به فارسی
معادل مستقیم و دقیق این عبارت فعلی در زبان فارسی «اسیر را آزاد میکند» یا «بند از پای گرفتار برمیدارد» است.
در قرآن
خودِ این عبارت با همین ساختار در قرآن نیامده است؛ اما ریشه «فکّ» در سوره بلد آیات ۱۲-۱۳ به صورت «فَكُّ رَقَبَةٍ» (آزاد کردن بنده) و ریشه «أسر» بارها از جمله در آیه ۸ سوره انسان به صورت «أَسِيرًا» به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل یفک الاسیر
تعبیر «یفک الاسیر» یک جمله و عبارت فعلی عربی متشکل از دو واژه است که به متون آموزشی و ادبیات فارسی راه یافته است. این عبارت دقیقاً از ۹ حرف تشکیل شده و به معنای «اسیر را آزاد میکند» یا «بند از پای دربند برمیدارد» است. ریشههای سه حرفی تشکیلدهنده آن (فکک و أسر) در آیات مختلف قرآن کریم نیز به کار رفتهاند که بر ارزش والای آزادی انسانها تأکید دارند.
در فرهنگ اسلامی و عربی، این عبارت نمادی ملموس از جوانمردی، مروت، بخشندگی و آزادیخواهی به شمار میرود. چنانکه در روایات تاریخی آمده، سفانه دختر حاتم طائی در توصیف فضایل اخلاقی پدرش نزد پیامبر اکرم (ص) از این تعبیر استفاده کرده و گفته است که پدرش همواره اسیران را آزاد میکرد.