اشعب یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل اشعب

واژه «اشعب» پیش از آنکه یک صفت عام باشد، ریشه در تاریخ دارد و نام شخصیتی واقعی به نام اشعب بن جبیر در قرن دوم هجری بوده است. او به بذله‌گویی و داشتن صدای خوش شهرت داشت، اما طمع باورنکردنی و عجیبی که در رفتارهایش نشان می‌داد، او را به یک چهره فولکلوریک و نمادین در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی تبدیل کرد؛ به طوری که حکایت‌های خنده‌دار و عبرت‌آمیز زیادی از انتظارهای واهی او برای کسب مال یا غذای رایگان نقل شده است.

در ادبیات فارسی، شاعران و نویسندگان بزرگ هرگاه خواسته‌اند زشتی خصلت حرص و چشم‌داشت به دست دیگران را به تصویر بکشند، از نام اشعب بهره برده‌اند. بنابراین، این واژه امروزه به عنوان صفت کنایی برای افراد بسیار طماع، دندان‌گرد و کسانی که به شکلی افراطی چشم به مال و سفره دیگران دوخته‌اند، به کار می‌رود و نقطه مقابل مفاهیمی چون قناعت و مناعت طبع است.