معنی
واژهٔ سَخا در زبان فارسی به مفهوم دهش، جوانمردی، کرامت و بذل و بخشش بیدریغ مال و نیکی به دیگران اشاره دارد.
یعنی چه
سخا یعنی حالت و صفتی در انسان که به واسطهٔ آن، فرد دارایی یا نیکی خود را با طیب خاطر و بدون چشمداشت به دیگران میبخشد و مظهر گشادهدستی است.
مترادف
این واژهها همگی در معنای اعطا کردن مال و نیکی به دیگران با سخاوت همپوشانی دارند.
متضاد
واژههای فوق نشاندهندهٔ بخل، تنگچشمی و خودداری از بخشش و کمک به دیگران هستند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشهٔ اصلی لغت مشتق شدهاند و به مفهوم بخشندگی اشاره دارند.
ریشه
این واژه در اصل یک صورت کوتاهشده و ادبی از واژهٔ عربی «سَخاء» است که از فعل «سَخَا / سَخُوَ» به معنی بخشنده بودن گرفته شده و وارد زبان فارسی شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژهٔ سخا به عنوان پاسخ سه حرفی برای پرسشهای مربوط به بخشندگی، کرم و گشادهدستی کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای فوق بهترین معادلها برای رساندن مفهوم سخا و سخاوت هستند.
جمعبندی و توضیح کامل سخا
واژهٔ «سخا» یکی از مفاهیم اخلاقی و ارزشمند در فرهنگ، ادبیات و عرفان فارسی است که به معنای بخشندگی، گشادهدستی و جود و کرم کاربرد دارد. این واژه در اصل ریشه در زبان عربی دارد و به عنوان صورت کوتاهشده و کهنتر واژهٔ «سخاوت» در متون ادبی ما به کار رفته است. در ادبیات فارسی، ابر بارانزا، دریا و دستِ باز به عنوان نمادهای طبیعی این صفت شناخته میشوند و شخصیتی مانند حاتم طایی نماد انسانی و اسطورهای سخا به شمار میرود.
گرچه خودِ کلمهٔ سخا به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم همراستا و مترادف آن مانند انفاق، ایثار، احسان و عطا به وفور در آموزههای دینی ستایش شدهاند. در نگاه عرفانی نیز سخا مرتبهای از کمال است که در آن فرد با ترک دلبستگی به مال دنیا و فانی شدن در بخشش، روح خود را ارتقا میدهد.