یعنی چه
به فلزاتی (طبیعی یا مصنوعی) گفته میشود که هستهٔ اتمی ناپایدار دارند و برای رسیدن به پایداری، خودبهخود انرژی و ذرات دوناتمی (مانند پرتوهای آلفا، بتا و گاما) ساطع میکنند که به این فرآیند «واپاشی هستهای» میگویند؛ مانند اورانیوم، پلوتونیوم و رادیوم.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [فِ لَ زِ را دی یو اک تیو] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «فلز رادیو اکتیو»، «فلز پرتوزا»، «اورانیوم» یا «رادیوم» به عنوان پاسخ این پرسش کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبانهای دیگر برای اشاره به این مفهوم از عبارات فوق استفاده میشود.
به فارسی
مترادفها و برگردانهای دقیق فارسی این اصطلاح، «فلز پرتوزا» و «فلز ناپایدار هستهای» هستند. متضاد آن نیز «فلز پایدار» یا «فلز غیرپرتوزا» است.
نماد چیست
در علم شیمی نماد واحدی برای کل این گروه وجود ندارد و هر فلز نماد اختصاصی خود را دارد (مانند U برای اورانیوم). اما در علائم ایمنی بینالمللی، نشان «پروانهٔ سهپره» (Trefoil) به عنوان نماد خطر مواد رادیواکتیو شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فلز رادیو اکتیو
فلز رادیواکتیو به گروهی از عناصر فلزی در جدول تناوبی اطلاق میشود که به دلیل پیکربندی نامتوازن پروتونها و نوترونها در هستهٔ خود، ساختاری ناپایدار دارند. این فلزات برای رسیدن به وضعیت پایدار، به مرور زمان دچار واپاشی هستهای میشوند و در این فرآیند، انرژی مازاد خود را به صورت پرتوهای خطرناک آلفا، بتا و گاما در محیط آزاد میکنند.
این واژه یک ترکیب فارسی-فرنگی است که بخش دوم آن از ریشهٔ لاتین Radioactive (به معنی پرتو-فعال) وام گرفته شده است. فلزاتی مانند اورانیوم، رادیوم و پلوتونیوم از مشهورترین نمونههای این گروه هستند که کاربردهای وسیعی در تولید انرژی هستهای، پزشکی هستهای و صنایع نظامی دارند، اما به دلیل تشعشعات مرگبار، کار با آنها نیازمند پروتکلهای ایمنی فوقالعاده شدید است.