یعنی چه
اتاخر (تأخر) به مفهوم درنگ کردن، پس افتادن و دیر کردن است. این واژه به عنوان یک مفهوم کلاسیک و انتزاعی، به موقعیتی اشاره دارد که چیزی یا کسی از زمان مقرر یا از همراهان خود عقب بماند.
تلفظ
این کلمه در اصل عربی با همزه و تشدید (تَأَخُّر) تلفظ میشود، اما در خط و زبان فارسی عامیانه و جدولها گاهی به صورت «اتاخر» یا «تاخر» نوشته و خوانده میشود.
در جدول
در سؤالات جدول، عباراتی مانند «عقب ماندن»، «دیر کردن» یا «واپسماندگی» به عنوان راهنما میآیند که پاسخ ۵ حرفی آن «اتاخر» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار متن، واژههای متفاوتی برای رساندن مفهوم عقبافتادگی و دیرکرد زمان وجود دارد.
به عربی
ریشه اصلی این واژه عربی و از باب تفعل (أ خ ر) است که در قرآن کریم نیز به صورت فعل به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل فارسی این کلمه شامل واپسماندگی، پسافتادگی، دیرکرد، درنگ و پسی هستند که به خوبی جایگزین آن میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل اتاخر
واژه «اتاخر» در واقع شکل دیگری از نگارش کلمه عربی «تأخر» است که در فرهنگ لغات و طراحان جدول رواج دارد. این کلمه از ریشه ثلاثی مجرد (أ خ ر) ساخته شده و به مفهوم عقب افتادن، واپس ماندن، تعلل و دیرکرد در کارها یا زمان اشاره دارد و نقطه مقابل آن مفهوم «تقدم» یا همان پیشی گرفتن است.
این واژه در ادبیات دینی و بلاغت اسلامی نیز کاربرد ویژهای دارد؛ به طوری که اصطلاح «تقديم و تأخير» یکی از آرایهها و اسلوبهای شناختهشده در علوم قرآنی به شمار میرود. در زبان فارسی، برای جایگزینی این کلمه میتوان از واژههای روانی همچون پسافتادگی و دیرکرد استفاده کرد.