یعنی چه
اتاناسیا (که در متون کهن به صورت اثاناسیا یا آثاناسیا نیز ضبط شده) در اصل یک وامواژهٔ یونانی است که به معنای «جاودانگی» و «بیمرگی» به کار میرود. در تاریخ پزشکی و طب سنتی ایران، این واژه نام یک معجون دارویی مرکب (در دو نوع صغیر و کبیر) بوده است که برای درمان بیماریهای کبد و تسکین دردهای مزمن استفاده میشده و به آن منقذالأمراض یا نجاتدهنده از بیماریها نیز میگفتند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با فتح همزه آغازین به صورت «اَتاناسیا» یا «اَثاناسیا» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۸ حرف دارد. طراحان جدول معمولاً آن را به عنوان نشانهٔ «جاودانگی» یا «معجون دارویی کهن» مطرح میکنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ Athanasia مستقیماً برای اشاره به این مفهوم یونانی استفاده میشود و معادل رایج مفهومی آن کلمهٔ Immortality است.
به فارسی
برگردان دقیق و سرهٔ این واژه در زبان فارسی معادل «جاودانگی» و «بیمرگی» است. در متون طب کهن نیز گاهی از آن با عنوان «دوای گرگ» یا «مُنقذ» یاد شده است.
نماد چیست
خود واژه به طور مستقیم نماد مادی ثبتشدهای ندارد؛ اما مفهوم عمیق آن یعنی جاودانگی، در اساطیر و فرهنگهای مختلف با نمادهایی همچون «ققنوس» (پرندهٔ نامیرا) یا «درخت حیات» تداعی و شناخته میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
این واژه ریشه در یونانی باستان (Athanasia) دارد که از پیشوند منفیساز -A (نا/بی) و واژهٔ thanatos (مرگ) تشکیل شده و دقیقاً به معنی «نا-مرگی» است. نکتهٔ مهم اینکه نباید این واژه را با «اوتانازی» (Euthanasia) به معنی مرگ آسان یا بهمرگی اشتباه گرفت، اگرچه هر دو از یک ریشهٔ زبانی مشتق شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل اتاناسیا
واژهٔ اتاناسیا یک نمونهٔ جالب از ورود اصطلاحات فلسفی و علمی یونان باستان به تمدن و فرهنگ اسلامی-ایرانی است. این کلمه در اصل ریشهٔ یونانی دارد و به معنای جاودانگی و زندگی ابدی است، اما پس از ترجمهٔ متون یونانی به عربی و فارسی، جایگاه ویژهای در کتابهای طب سنتی پیدا کرد.
در متون کهن پزشکی، اتاناسیا به عنوان نام یک معجون شفابخش و بسیار قوی شناخته میشد که پزشکان برای درمان دردهای سخت و بیماریهای کبدی تجویز میکردند. به همین دلیل به آن معجون، منقذالأمراض یا نجاتدهنده از بیماریها نیز میگفتند تا خاصیت حیاتبخشی آن را نمایان کنند.
امروزه این واژه بیشتر در بررسیهای ریشهشناختی، متون تاریخی پزشکی و البته به عنوان یک کلمهٔ چالشبرانگیز ۸ حرفی در جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد. شناخت این واژه مانع از اشتباه گرفتن آن با اصطلاح مدرن اوتانازی (مرگ خودخواسته) میشود.