معنی
این واژه دارای چند معنای مجزا در ریشههای عربی است. رایجترین معنای آن قُنّ (با ضمه) به مفهوم محفظه نگهداری پرندگان و مرغدانی است. معنای فقهی و کهن دیگر آن قِنّ (با کسره) است که به بندهای اطلاق میشود که خودش و پدر و مادرش برده بودهاند و حق آزادی یا خرید و فروش نداشته است.
یعنی چه
عبارت قن در متون کهن بسته به ریشهگذاری آن، یا اشاره به یک محیط بسته و حفاظتی برای حیوانات (مرغدانی) دارد یا استعاره از سلب کامل اختیار، طوق بندگی ابدی و وابستگی مطلق به یک مالک است.
مترادف
برای معنای اول واژههایی مانند مرغدانی و قفس مناسب هستند و برای معنای دوم واژههای مربوط به بندگی و رقیت کاربرد دارند.
متضاد
در مفهوم حبس در قفس، متضاد آن رهایی است و در مفهوم بردگی و بندگی، واژههای حر (آزاد) و معتق (آزاد شده) متضاد آن به شمار میروند.
هم خانواده
این واژهها در زبان عربی از ریشه سه حرفی (ق-ن-ن) مشتق شدهاند که به مفاهیم بردگی، وابستگی یا جمعآوری اشاره دارند.
ریشه
واژه قن اصالت فارسی ندارد. این کلمه یک وامواژه عربی است که ریشههای کهنتر آن به زبانهای آرامی و اکدی با مفاهیم لانه، نگهداری و مالک شدن بازمیگردد.
جمله سازی
به انگلیسی
بسته به این که واژه در مفهوم محل نگهداری طیور به کار رود یا در مفهوم فقهی بردگی، معادلهای انگلیسی متفاوتی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل قن
واژه «قن» یک واژه دوحرفی با ریشه عربی و سامی باستان است که در زبان فارسی بیشتر در متون فقهی، لغوی و ادبیات کهن دیده میشود. این کلمه بر حسب نوع حرکتگذاری، دو معنای کاملاً متمایز دارد؛ در حالت «قُنّ» به معنی مرغدانی، قفس و محل نگهداری پرندگان و در حالت «قِنّ» به معنی برده خانهزاد و بندهای است که هیچ راهی برای بازخرید آزادی خود ندارد.
در حوزه حل جدول و معماهای کلمات، این واژه معمولاً به عنوان یک پاسخ دوحرفی برای راهنماهایی مثل «مرغدانی» یا «بنده و غلام» مد نظر طراحان قرار میگیرد. از آنجا که واژه بومی فارسی نیست، در محاورات روزمره کاربردی ندارد و ارزش آن بیشتر دانشنامهای و لغوی است.