یعنی چه
واژه «ازله» اصطلاحی قدیمی و تخصصی در میان مقنیان و حفاران ایرانی بوده است. این واژه به معنای «صد ذراعِ مُکَسَّره» است و به عنوان یک واحد سنجش حجم یا مساحت در حفر چاه و قنات به کار میرفته؛ به عنوان مثال، فضایی به طول ۱۰ ذراع، عرض ۲ ذراع و عمق ۵ ذراع که حاصلضرب آنها ۱۰۰ میشود را یک ازله مینامیدند.
تلفظ
این کلمه به صورت اَزلَه تلفظ میشود و نباید آن را با مصدر عربی «إزاله» به معنی زدودن و برطرف کردن اشتباه گرفت.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «صد ذراع مکسره» یا «اصطلاح مقنیان قدیمی»، واژه ۴ حرفی «ازله» مد نظر است.
به انگلیسی
به دلیل سنتی و بومی بودن این اصطلاح در صنف حفاران قدیمی ایران، معادل دقیق و مستقیمی برای آن در زبان انگلیسی وجود ندارد.
به فارسی
این واژه ریشه در زبان فارسی عامیانه و صنف حفاران قدیمی ایران دارد و معادل فارسی آن همان اصطلاح تخصصی «صد ذراع مکسره» در محاسبات سنتی مقنیان است.
نماد چیست
واژه «ازله» نماد یا نشانه مفهومی خاصی نیست، بلکه صرفاً یک واحد اندازهگیری کاربردی و ریاضیاتی در صنف حفاران چاه و قنات بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل ازله
واژه «ازله» یک اصطلاح بسیار کمکاربرد، قدیمی و تخصصی در زبان فارسی است که اصالت آن به صنف مقنیان و حفاران سنتی ایران بازمیگردد. این کلمه به عنوان یک واحد سنجش حجم یا مساحت برای خاکبرداری و حفر چاه و قنات استفاده میشده و دقیقاً برابر با «صد ذراع مکسره» است؛ برای نمونه حاصلضرب ابعاد فضایی با ۱۰ ذراع طول، ۲ ذراع عرض و ۵ ذراع عمق، یک ازله خوانده میشد.
نکته بسیار مهم در بررسی این واژه، عدم اشتباه گرفتن آن با واژه مشهور عربی «إزاله» است. واژه إزاله به معنی برطرف کردن، زدودن و از بین بردن است که کاربرد فراوانی در فقه و زبان عموم دارد، در حالی که «ازله» بدون الف مد یا های ملفوظ، صرفاً همین واحد شمارش قدیمی ایرانی است و ریشه یا کاربرد مشترکی با آن ندارد.