یعنی چه
در اصطلاح زیستشناسی، خزندگان به گروهی از جانوران مهرهدار، خونسرد و عموماً تخمگذار اطلاق میشود که به دلیل نداشتن دست و پا یا کوتاه بودن آنها، هنگام حرکت دادن خود، شکمشان را روی زمین میکشند. در معنای عام لغوی نیز به معنای «سروصدای کم کشان کشان روندگان» است. این جانوران با پوست پولکدار خود شناخته میشوند و شامل مارها، سوسمارها، لاکپشتها و تمساحها هستند.
ریشه
این واژه کاملاً فارسی و مشتق از فعل «خزیدن» است. در ریشهشناسی زبانهای ایرانی، ریشه «خز» یا «کِز» به معنای جمع کردن بدن یا خود را جمع کردن و سپس حرکت کردن آمده است که دقیقاً با نوع حرکت این جانوران مطابقت دارد.
جمله سازی
تلفظ
واژه خزندگان در زبان فارسی به صورت [خَ زَ دِ گا] (Khazandegan) تلفظ میشود. علامت فتحّه روی حروف خ و ز، و کسره زیر حرف د قرار میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد. همچنین ممکن است در طراحهای قدیمیتر از مترادفهایی مانند حشراتالارض یا خستر استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این رده از جانوران از واژه Reptiles استفاده میشود که ریشه در لاتین دارد.
به عربی
در زبان عربی به خزندگان «الزواحف» میگویند که از ریشه زحف به معنی سینه مال رفتن یا خزیدن گرفته شده است.
جمعبندی و توضیح کامل خزندگان
خزندگان یکی از قدیمیترین و شگفتانگیزترین گروههای جانوری روی زمین هستند که با ویژگیهای منحصربهفردی چون خونسرد بودن، پوست پولکدار و تخمگذاری شناخته میشوند. این واژه اصیل فارسی که از فعل خزیدن ریشه گرفته، به خوبی بیانگر شیوه حرکت این موجودات یعنی کشیدن شکم بر روی زمین است. خزندگان نقش بسیار مهمی در تعادل چرخه طبیعت و کنترل جمعیت حشرات و جوندگان ایفا میکنند.
جالب است بدانید که در قرآن کریم گرچه عین واژه خزندگان به کار نرفته، اما در آیه ۴۵ سوره نور با توصیف زیبای «فَمِنهُم مَن یَمشی عَلیٰ بَطنِهِ» (برخی بر روی شکم خود راه میروند) به این گروه اشاره شده و از مصادیق آنها مانند مار با واژههای حَیّة، ثُعبان و جَانّ یاد شده است. در فرهنگها و نمادشناسی جهان نیز خزندگانی چون مار به دلیل پوستاندازی، نمادی از طول عمر، پنهانکاری، بازآفرینی و گاه خرد زمینی به شمار میروند.