یعنی چه
این واژه به ظرف یا بطری کوچک، کتابی، تخت و با دهانهٔ باریک اشاره دارد که برای حمل نوشیدنیهای الکلی مانند شراب و عرق، یا مایعاتی نظیر آبلیمو استفاده میشود. طراحی آن به گونهای است که به راحتی در جیب بغل لباس جای میگیرد.
تلفظ
تلفظ دقیق این ترکیب به صورت بَغَلی (با فتح حروف باء و غین) و شَراب (با فتح شین) است که اصطلاحی ترکیبی و وصفی در زبان فارسی محسوب میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش در صورت درخواست کل ترکیب، «بغلی شراب» با ۸ حرف است و در صورت درخواست ظرف آن، «بغلی» یا «فلاسک جیبی» خواهد بود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این نوع بطریهای کوچک و تخت که مناسب قرارگیری در جیب هستند، Hip flask یا Pocket flask میگویند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این ظرف از اصطلاحات Konyak matarası (قمقمه کونیاک) یا Cep şişesi (شیشه جیبی) استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و سره فارسی یا واژگان جایگزین آن شامل بطری جیبی، شیشه کتابی، فلاسک جیبی و بطری کوچک مستطیلی است. ریشه کلمه «بغل» کاملاً ایرانی و فارسی پیشین است و «ی» انتهای آن یای نسبت است.
نماد چیست
در ادبیات معاصر ایران، به ویژه در رمان بوف کور اثر صادق هدایت، «بغلی شراب ارغوانی موروثی» که حاوی زهر است، به عنوان نمادی از مرگ ارادی، انزوای عمیق فلسفی و اکسیر رهایی از رنجهای دنیا به کار رفته است. در فرهنگ عامه نیز گاه نماد پنهانکاری یا بادهگساری مخفیانه است.
جمعبندی و توضیح کامل بغلی شراب
واژه «بغلی شراب» یک ترکیب وصفی اصیل در زبان فارسی است که از درآمیختن واژه «بغل» (به نشانه جیبِ بغل لباس) و «شراب» پدید آمده است. این اصطلاح به طور دقیق به بطریها یا شیشههای کوچک، تخت و کتابی شکل اشاره دارد که به دلیل ساختار متمایزشان به راحتی در جیب کت یا جلیقه پنهان میشوند و برای حمل مخفیانه یا آسان نوشیدنیها کاربرد دارند.
این واژه علاوه بر کاربرد عامیانه و روزمره، وارد قلمرو ادبیات مدرن ایران نیز شده است. برجستهترین نمود خلاقانه آن در کتاب بوف کور صادق هدایت دیده میشود، جایی که این ظرف و محتوای آن باری نمادین و دراماتیک به خود میگیرند و مفاهیمی چون گریز از واقعیت، تنهایی مطلق و پایان خودخواسته را تداعی میکنند.