یعنی چه
جسم سماوی در علم نجوم مدرن به هر شیء یا پدیدهٔ طبیعی خارج از جو زمین (مانند ستارگان، سیارات، قمرها، سیارکها و شهابسنگها) اطلاق میشود که امروزه بیشتر با عنوان «جرم سماوی» یا «جرم آسمانی» شناخته میشود. در متون فلسفی و هیئت کهن نیز این ترکیب به «فلکالافلاک» یا ساختار مادی آسمانهای نهگانه اشاره داشته است.
تلفظ
این ترکیب وصفی به صورت «جِسمِ سَماوی» تلفظ میشود. واژهٔ اول با کسر جیم و سکون سین، و واژهٔ دوم با فتح سین و میم خوانده میشود.
در جدول
در سؤالات طراحان جدول، عبارت «جسم سماوی» دقیقاً ۸ حرف دارد. از معادلهای متداول دیگر آن در جدول میتوان به «جرم سماوی» (۸ حرف) و «جرم آسمانی» (۹ حرف) اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم علمی از اصطلاحات Celestial body و Astronomical object استفاده میشود. همچنین در زبان عربی معاصر عبارت «جِرْم سماوي» یا «جِسم فلكي» و در زبان ترکی اصطلاح «Gök cismi» به کار میرود.
در قرآن
ترکیب وصفیِ دقیقِ «جسم سماوی» در متن قرآن عیناً به کار نرفته است؛ اما اجزای آن به صورت جداگانه (مانند أَجْسَامُهُمْ و السَّمَاوَات) بارها آمدهاند. همچنین قرآن در آیات متعدد بدون استفاده از این ترم فلسفی، به مصادیق بارز آن مانند خورشید (شمس)، ماه (قمر) و ستارگان (نجوم) اشاره کرده است.
نماد چیست
این عبارت یک واژه و اصطلاح علمی-فلسفی عمومی است و نماد متمایز یا نشانهشناختی منحصربهفردی در فرهنگها ندارد؛ با این حال، در مفاهیم عمومی، نمادهایی چون ستاره یا هلال ماه به عنوان نشانههای سنتی آسمان و اجرام سماوی در نظر گرفته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل جسم سماوی
عبارت «جسم سماوی» یک ترکیب وصفی با ریشه عربی است که از دو واژهٔ «جسم» و «سماوی» (منسوب به سماء به معنی آسمان) تشکیل شده است. در علم نجوم امروز، این اصطلاح جای خود را بیشتر به واژهٔ «جرم سماوی» یا «جرم آسمانی» داده است و به هر شیء طبیعی که در فضا و خارج از جو زمین قرار دارد، از جمله سیارات، ستارگان و کهکشانها اطلاق میشود.
از منظر تاریخی و در متون کهن فلسفی، این عبارت کاربرد متفاوتی داشته و اصطلاحی برای توصیف فلکالافلاک و هیئت آسمانهای نهگانه بوده است. متضاد این اصطلاح در زبان فارسی «جسم ارضی» یا «جسم سفلی» است که به اشیاء و پدیدههای مادی روی زمین اشاره دارد.
اگرچه این ترکیب به طور مستقیم در کتابهای آسمانی مانند قرآن ذکر نشده، اما مفاهیم و مصادیق عینی آن همواره مورد توجه انسان بوده و هست. امروزه در حل جدولهای کلمات متقاطع، شناخت تعداد حروف (۸ حرف) و مترادفهای آن به کاربران کمک فراوانی میکند.