یعنی چه
«حد» به معنای مجازات تعیینشده در شرع اسلام است و «رجم» در اصطلاح فقهی و حقوقی به معنی سنگسار کردن است. این اصطلاح در مجموع به مجازات سنگساری اشاره دارد که تحت شرایط دقیق و سختگیرانه فقهی (مانند احصان) بر فرد واجد شرایط اعمال میشود.
تلفظ
این واژه به صورت «حَدِّ رَجْم» تلفظ میشود. واژه حد دارای تشدید روی حرف دال است و رجم با فتح راء و سکون جیم خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق این اصطلاح ۵ حرف دارد. همچنین واژههای هممعنی آن مانند سنگسار یا رجم نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این نوع مجازات و عمل سنگسار از واژههای Stoning یا واژه رسمیتر Lapidation استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و در متون فقهی و حقوق اسلامی عیناً به صورت «حدّ الرّجم» به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق و رایج فارسی برای این اصطلاح فقهی، واژههای «سنگسار» یا «سنگباران» هستند که عمل پرتاب سنگ به عنوان مجازات را توصیف میکنند.
در قرآن
خودِ ترکیب «حد رجم» یا حکم سنگسار برای زنا در متن قرآن ذکر نشده است و استناد آن در فقه به احادیث است. با این حال، ریشه «رجم» در قرآن به معانی دیگری آمده است؛ مانند «رجماً بالغیب» (گمانهزنی بدون دلیل در آیه ۲۲ سوره کهف)، صفت «الرجیم» برای شیطان (راندهشده) و «رجوماً للشیاطین» (شهابسنگها در آیه ۵ سوره ملک).
جمعبندی و توضیح کامل حد رجم
اصطلاح فقهی و حقوقی «حد رجم» از دو بخش «حد» (مجازات مشخص در شرع) و «رجم» (سنگانداختن) تشکیل شده است و در مجموع به معنای مجازات سنگسار است. این حکم در قوانین حقوقی سنتی و فقه اسلامی تحت شرایط بسیار خاص و اثبات پیچیده (مانند زنای محصنه در حالت احصان) وضع شده است و ریشه در زبان عربی دارد.
برخلاف تصور عموم، خودِ این اصطلاح ترکیبی و حکم سنگسار برای جرم زنا در متن قرآن کریم نیامده است، بلکه فقها بر اساس احادیث و سنت به آن استناد میکنند. با این حال، مشتقات کلمه رجم در قرآن به مفاهیمی چون شیطان رجیم (راندهشده) یا تعابیری مثل رجماً بالغیب (تیر در تاریکی زدن و گمانهزنی) اشاره دارد.
در فرهنگ عامه و مذهبی، واژه رجم یادآور طرد ابدی و لعنت است؛ همانطور که در مناسک حج، عمل رجم شیطان (رمی جمرات) صورت میگیرد. از نظر معنایی، واژههای سنگسار و سنگباران معادل فارسی آن هستند و واژههایی مانند عفو، سقوط حد یا جلد (شلاق) در تقابل مفهومی با آن قرار میگیرند.