یعنی چه
این واژه به معنی درشت یافتن، زمخت شمردن یا سخت و خشن پنداشتن چیزی یا کسی است. از نظر صرفی، صیغه جمع مذکر غایب از باب استفعال است که مفهوم طلب یا یافتن صفت را میرساند؛ یعنی پدیدهای را خشن و عاری از نرمی ارزیابی کردند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اِستَخشَنُوا (Estakhshanoo) است که بر وزن اِستَفعَلُوا ادا میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی استفاده میشود که نشاندهنده ارزیابی یک چیز به عنوان زمخت، زبر یا خشن است.
به عربی
ریشه این واژه عربی (خ - ش - ن) از ثلاثی مجرد است و خود کلمه یک فعل کامل در زبان عربی محسوب میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: خشن یافتند، زمخت شمردند، درشت و سخت پنداشتند.
در قرآن
کلمه «استخشنوا» در قرآن وجود ندارد. نزدیکترین واژه از نظر ظاهر به آن، «استغشوا» (به معنی جامه بر سر کشیدند) در سوره نوح است. همچنین عبارت حدیثی معروف «اخشوشنوا» (سختکوش باشید) از همین ریشه است، اما خود این لفظ قرآنی نیست.
نماد چیست
واژه استخشنوا یک اصطلاح صرفی و لغوی است و در فرهنگ، ادبیات فارسی یا اسطورهشناسی نماد مفهوم خاصی به شمار نمیرود و صرفاً نشاندهنده یک حالت رفتاری یا ادراکی (سختگیری و خشن پنداشتن) است.
جمعبندی و توضیح کامل استخشنوا
واژه «استخشنوا» یک فعل واژهسازیشده بر اساس قواعد زبان عربی از ریشه (خ-ش-ن) و در باب استفعال است. این کلمه به معنای درشت و سخت یافتن یا زمخت پنداشتن یک امر یا یک شیء است که صیغه جمع مذکر غایب را افاده میکند. هرچند این واژه کاربرد گستردهای در زبان فارسی معیار و روزمره ندارد، اما در متون کهن لغوی مانند لغتنامه دهخدا به عنوان مصدر «استخشان» و مشتقات آن مورد بحث قرار گرفته است.
باید توجه داشت که این کلمه در متن قرآن کریم نیامده است و نباید آن را با واژههای مشابهی چون «استغشوا» اشتباه گرفت. همچنین این واژه بار معنایی نمادین یا استعاری خاصی در ادبیات فارسی ندارد و صرفاً بیانگر یک مفهوم ادراکی و فیزیکی یا رفتاری پیرامون خشونت، زبری و سختی است.