یعنی چه
خرچنگ زوزیموس (Zosimus aeneus) نام یک گونه خرچنگ از تیره Xanthidae است که در آبسنگهای مرجانی اقیانوسهای هند و آرام زندگی میکند. این جانور به دلیل ذخیره سموم مهلکی مانند تترودوتوکسین در بافتهای خود، به شدت برای انسان کشنده است و حتی پختن نیز سم آن را از بین نمیبرد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «خَرچَنگِ زوزیموس» (Kharčang-e Zozimos) است. بخش دوم آن یعنی زوزیموس، ریشه در زبان یونانی باستان دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این سوال ۱۲ حرف دارد. همچنین از آن با عنوان «خرچنگ شیطان» نیز یاد میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و متون علمی جهان، این آبزی را با نام علمی Zosimus aeneus یا نامهای عمومی Devil crab و Toxic reef crab میشناسند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این گونه از عبارت Zosimus yengeci استفاده میشود.
به فارسی
این عبارت ترکیبی از واژه فارسی «خرچنگ» و نام علمی یونانی «زوزیموس» (به معنی زنده و حیاتبخش) است که در فارسی عینا به عنوان نام تخصصی این جانور به کار میرود.
نماد چیست
در فرهنگ بومی جزایر اقیانوس آرام، خرچنگ زوزیموس به دلیل سمیت فوقالعاده بالا، نمادی از «سمیت مطلق» و «خطر پنهان» به شمار میرود و در تاریخچه برخی قبایل از آن به عنوان ابزاری برای خودکشی استفاده میشده است.
جمعبندی و توضیح کامل خرچنگ زوزیموس
خرچنگ زوزیموس یک اصطلاح کاملاً تخصصی و علمی در حوزه زیستشناسی دریا و سختپوستان است. این موجود که بیشتر در آبسنگهای مرجانی اقیانوس هند و آرام یافت میشود، به عنوان یکی از سمیترین موجودات دریایی شناخته میشود. گوشت و پوسته این خرچنگ حاوی سموم مرگباری نظیر تترودوتوکسین است که حتی با پختن و حرارت نیز تجزیه نمیشود و مصرف آن برای انسان عواقب مرگباری دارد.
از نظر ریشهشناسی، نام این واژه ترکیبی از بخش فارسی «خرچنگ» و واژه یونانی «زوزیموس» است که در اصل به معنای حیاتبخش و پرجنبوجوش بوده و بعدها برای نامگذاری علمی این سرده استفاده شده است. این واژه فاقد مصداق سنتی، مذهبی یا ادبی در فرهنگ فارسی است و کاربرد آن صرفاً دانشنامهای و جدولی است.