معنی
این عبارت در زبان عامیانه برای اشاره به انجام کارها با حوصله، درنگ و بدون عجله به کار میرود؛ کنایه از اینکه هر کاری باید روال طبیعی و تدریجی خود را طی کند.
یعنی چه
وقتی کسی میگوید «گاماس گاماس پیش برو»، یعنی نیازی به عجله و سهسوت انجام دادن کار نیست و بهتر است با صبر، قدمبهقدم و آهسته حرکت کنی تا نتیجه بهتری بگیری.
ریشه
این اصطلاح از طریق تبادلات فرهنگی و زبانی، بهویژه در مناطق شمال غرب ایران و ارتباط با هموطنان ارمنی، وارد زبان عامیانه و اصطلاحات روزمره فارسی شده است.
تلفظ
این کلمه ترکیبی از دو جزء تکراری است که در هر دو بخش، حرف 'س' به صورت ساکن تلفظ میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن جمله میتوان از عبارات فوق برای رساندن مفهوم تدریجی بودن استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی و آذربایجانی، ملموسترین معادل برای این اصطلاح، همان یاواشیاواش است.
به فارسی
معادلهای اصیل و فصیح این عبارت در زبان فارسی شامل واژههایی چون کمکم و آهسته است که در متون کلاسیک نیز بارها به کار رفتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل گاماس گاماس
اصطلاح عامیانه و ده حرفی «گاماس گاماس» نمونهای جذاب از ورود واژگان ارمنی به فرهنگ گفتاری ایرانیان است. این عبارت با ساختار آهنگین خود، به خوبی مفهوم حرکت حلزونی، پلهپله و دور از شتابزدگی را منتقل میکند و در تقابل مستقیم با رفتارهای عجولانه قرار میگیرد.
استفاده از این کنایه در گفتگوهای روزمره، معمولاً زمانی رخ میدهد که گوینده مایل است مخاطب خود را به آرامش، خویشتنداری و رعایت ترتیبات منطقی در انجام یک کار دعوت کند؛ چرا که در فرهنگ عامه، کارهای بزرگ با گامهای کوچک اما پیوسته به سرانجام میرسند.