یعنی چه
آش چریش یکی از غذاهای سنتی و بومی استان خراسان شمالی (بهویژه شهر بجنورد) است. این آش غذایی بهاری است که از ترکیب سبزی خودرو و کوهی چریش، بلغور گندم (یارمه)، حبوبات نظیر نخود و لوبیا، و پیازداغ تهیه شده و معمولاً آن را همراه با دوغ محلی میل میکنند.
تلفظ
واژه «آش» با صدای کشیده (آ) و «چریش» با کسره روی حرف چ و ر (چِ رِ) تلفظ میشود: [Āš-e Čeriš].
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به عنوان آش بهاری خراسان یا آشی که با سبزی کوهی پخته میشود، عبارت ۶ حرفی «اش چریش» است.
به انگلیسی
از آنجا که سبزی چریش نوعی تره یا پیاز کوهی وحشی است، در زبان انگلیسی معادلهای فوق برای آن استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی (بهویژه در میان ترکزبانان خراسان و همچنین در کشور ترکیه) به این گیاه چریش یا چیرش میگویند و آش حاصل از آن را چیریش چورباسی مینامند.
به فارسی
معادل رایج و فارسی این واژه همان آش تره کوهی است. در گویش بجنوردی به دلیل استفاده از بلغور گندم، به آن «آش یارمه» نیز گفته میشود.
نماد چیست
این غذا نماد آغاز فصل بهار، نو شدن طبیعت و سفرههای نوروزی و سیزدهبدر در فرهنگ مردم خراسان شمالی است. از آنجا که این گیاه فقط در مدت کوتاهی از اوایل بهار میروید، پخت آن نویدبخش برکت زمین در سال جدید است.
جمعبندی و توضیح کامل اش چریش
آش چریش یکی از اصیلترین و معروفترین غذاهای سنتی و بهاری منطقه شمال خراسان، بهویژه شهر بجنورد است. اصالت این آش به سبزی خودرو و کوهی «چریش» برمیگردد که در اوایل فصل بهار در دامنه کوهها رشد میکند و طعمی شبیه به تره یا پیاز کوهی دارد. مردم محلی این سبزی را با بلغور گندم و حبوبات ترکیب کرده و آشی لذیذ میپزند که معمولاً با دوغ تازه سرو میشود.
نکته جالب اینجاست که ریشه غدهای گیاه چریش خاصیت چسبندگی شدیدی دارد و در گذشته از آن برای ساختن چسب طبیعی (سریش) استفاده میشده است. این آش فراتر از یک وعده غذایی ساده، به عنوان نمادی از برکت، نو شدن طبیعت و فرارسیدن نوروز در میان اقوام خراسانی جایگاه ویژهای دارد و پختن آن پایداری آیینهای بومی را نشان میدهد.