یعنی چه
این عبارت در لغت به معنای «آیا من از شما دور هستم؟» یا «مگر من از شما دورم؟» است. از نظر مفهومی، یک استفهام انکاری است که برای بیان نزدیکی شدید، حضور دایمی، شهود بیواسطه و آگاهی کامل (معمولاً از سوی خداوند نسبت به بندگان یا معشوق حقیقی) به کار میرود؛ به این معنا که هیچ فاصلهای میان حق و بنده وجود ندارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «أَلَسْتُ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ» (A-las-tu min-kum bi-ba-eed) است که با همزه استفهام آغاز میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات مذهبی و ادبی، پاسخ این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد که خودِ عبارت «الست منکم ببعید» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال این مفهوم استفهامی و تأکیدی از جملات پرسشی منفی یا عبارات بیانگر عدم دوری استفاده میشود.
به عربی
عبارات هممعنی و ساختارهای مشابه در زبان عربی که همان مفهوم قرب محض و حضور را افاده میکنند.
به فارسی
برگردان دقیق و روان فارسی این عبارت «مگر من از شما دورم؟» یا «آیا من از شما دور هستم؟» است که کنایه از حضور دایمی و بیواسطه دارد.
در قرآن
این عبارت با همین ترکیب دقیق در متن قرآن نیامده است، بلکه برگرفته و الهامیافته از تعابیر قرآنی مانند «وَمَا قَوْمُ لوطٍ مِنْكُمْ بِبَعِيدٍ» (سوره هود، آیه ۸۹) و «فَإِنِّي قَرِيبٌ» (سوره بقره، آیه ۱۸۶) است.
جمعبندی و توضیح کامل الست منکم ببعید
عبارت «الست منکم ببعید» یک گزاره معرفتی و عرفانی عمیق در قالب زبان عربی است که به معنای «مگر من از شما دورم؟» ترجمه میشود. این جمله با استفاده از استفهام انکاری، درصدد اثباتِ نقیض خود یعنی «نزدیکی محض و بیواسطه» است. در فرهنگ اسلامی و متون ادبی، این تعبیر نشاندهنده احاطه علمی، حضور همیشگی و ناظر بودن پروردگار بر احوال بندگان است.
در ادبیات عرفانی فارسی، عارفان و شاعران با استناد به مضامین این عبارت و آیات همسو در قرآن (مانند آیه اقرب من حبل الورید)، یادآور میشوند که دوری و مهجوری از سوی حق معنا ندارد. اگر حجاب یا فاصلهای احساس میشود، برخاسته از غفلت و منیتِ انسان است، چرا که معشوق حقیقی همواره حاضر، ناظر و به بندگان خویش متمایل و نزدیک است.