یعنی چه
آتشسپارگاه اصطلاحی مصوب از سوی فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزه باستانشناسی است و به محل، بنا یا کورهای اختصاصی اشاره دارد که در آن جسد مردگان را بر اساس آیینها یا پروتکلهای بهداشتی به آتش میسپارند تا به خاکستر تبدیل شود.
تلفظ
این واژه از سه بخش «آتِش» (با کسر ت و سکون ش)، «سِپار» (با کسر س و سکون ر، بن مضارع از سپردن) و پسوند مکان «گاه» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این پرسش در صورت درخواست واژه مصوب ۱۰ حرفی، «اتش سپارگاه» است که به عنوان جایگزین رسمی مردهسوزخانه به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به محل سوزاندن اجساد crematorium گفته میشود که ریشه در واژه لاتین cremare به معنای سوزاندن دارد.
به عربی
در زبان عربی از واژه مَحرَقة (محل سوزاندن) یا به طور دقیقتر «محرقة جثث الموتى» برای اشاره به این مکان استفاده میشود.
به فارسی
این واژه یک ترکیب معاصر و مصوب در زبان فارسی است. واژههای مردهسوزخانه و سوزاندنگاه مترادفهای مستقیم آن هستند. در نقطه مقابل، برای تدفین در خاک از واژه «خاکسپارگاه» (آرامگاه/قبرستان) استفاده میشود. همخانوادههای آن شامل آتشسپاری، آتشسپارستان، آتش و سپردن است.
نماد چیست
آتشسپارگاه نمادی از آیینهای تدفین در فرهنگهای غیرابراهیمی مانند هندوان، بوداییان و برخی سنتهای باستانی است. این واژه در متون کهن اسلامی یا قرآن کریم وجود ندارد، زیرا در شریعت اسلام سوزاندن مردگان مجاز نیست. این مکان نمادی از بازگشت کالبد مادی به عناصر اولیه طبیعت از طریق عنصر پاککننده آتش محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اتش سپارگاه
واژه «آتشسپارگاه» یک اصطلاح ترکیبی و نوواژه معاصر در زبان فارسی است که توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به ویژه برای کاربرد در متون باستانشناسی و انسانشناسی فرهنگی تصویب شده است. این واژه به قیاس اصطلاح سنتی و رایج «خاکسپاری» و واژه «خاکسپارگاه» ساخته شده تا جایگزینی رسمی، محترمانه و دقیق برای واژه عامیانه «مردهسوزخانه» باشد.
این کلمه از ترکیب سه جزء «آتش»، بن مضارع «سپار» (از مصدر سپردن) و پسوند مکان «گاه» پدید آمده است و به بناها، کورهها یا محوطههای ویژهای اشاره دارد که در برخی فرهنگها و ادیان جهان برای سوزاندن پیکر درگذشتگان و تبدیل آنها به خاکستر استفاده میشود. از آنجا که در ادیان ابراهیمی نظیر اسلام، دفن کردن مردگان در خاک واجب است، این واژه پدیدهای بیرونی و مربوط به مناسک دیگر ملل (مانند آیین هندویی یا بودایی) را توصیف میکند.