یعنی چه
لانتان فلزی نرم، چکشخوار و به رنگ نقرهایسفید است که در مجاورت هوا بهسرعت اکسید میشود. این واژه در اصل ریشه در زبان یونانی دارد و به معنای «پنهانشده» یا «مخفی» است؛ چرا که این عنصر برای مدتی طولانی در دل اکسید سریم پنهان مانده بود و بهسختی کشف شد.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «لانْتان» (با سکون روی نون اول و تاء دوم) تلفظ میشود و یک وامواژه علمی مشتق شده از زبان فرانسوی است.
در جدول
در سؤالات جدول تقاطعی و طراحان جدول، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخی برای «عنصر شیمیایی با عدد اتمی ۵۷» یا «نخستین عنصر گروه لانتانیدها» کاربرد دارد.
به انگلیسی
نام علمی و بینالمللی این عنصر در زبان انگلیسی Lanthanum و در زبان فرانسوی Lanthane است که نماد شیمیایی آن نیز از دو حرف اول این واژه یعنی La گرفته شده است.
به فارسی
این کلمه یک واژه اصیل یا بومی فارسی نیست و معادل سنتی یا باستانی در زبان فارسی ندارد؛ بنابراین در متون علمی فارسی دقیقاً از همین نام یا شکل دیگر آن یعنی «لانتانیوم» و «لانتانیم» استفاده میشود.
نماد چیست
در علم شیمی و جدول تناوبی عناصر، لانتان را با نماد دوحرفی La نمایش میدهند که معرف عدد اتمی ۵۷ و ویژگیهای ساختاری این عنصر واسطه داخلی است.
جمعبندی و توضیح کامل لانتان
لانتان یک وامواژه علمی در زبان فارسی است که مستقیماً از اصطلاحات شیمیایی فرنگی (فرانسوی و انگلیسی) وارد زبان ما شده است. این کلمه برخلاف برخی شایعات بیپایه در فضای مجازی، هیچ ارتباطی به واژگان ایران باستان یا زبان عربی ندارد، بلکه نام یک عنصر فلزی نرم و نقرهایرنگ در جدول تناوبی با عدد اتمی ۵۷ است.
ریشه اصلی این نام به واژه یونانی «lanthanein» بازمیگردد که به معنای پنهان و مخفی است؛ علت این نامگذاری، پنهان ماندن طولانیمدت این عنصر در سنگ معدن سریم و دشواری جداسازی آن در زمان کشف بود. امروزه لانتان و ترکیبات همخانوادهاش (لانتانیدها) کاربردهای گستردهای در صنایع ساخت شیشههای اپتیکال، کاتالیزورها و باتریها دارند.