یعنی چه
این کلمه یکی از واژههای کهن و هجوآمیز در ادبیات فارسی است و به مردی دلالت دارد که نسبت به رفتار همسر یا ناموس خود بیتفاوت بوده یا از آن چشمپوشی میکند. این واژه جنبهٔ دشنام و تحقیر دارد.
تلفظ
این واژه به صورت کَشْخان (Kashkhān) تلفظ میشود؛ یعنی کاف مفتوح و شین ساکن است.
در جدول
کلمه کشخان در حل جدولهای کلمات متقاطع به عنوان معادل بیغیرت یا دیوث کاربرد دارد و ساختار آن دقیقاً ۵ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافتار معنایی، واژه Cuckold نزدیکترین معنا را به شخص منفعل در برابر خیانت همسر دارد.
به ترکی
در زبان ترکی اصطلاحات گاوات و دیوس دقیقاً همین بار معنایی تحقیرآمیز و دشنامگونه را منتقل میکنند.
به فارسی
در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا و معین، واژههایی نظیر قرنان، غرزن، قلتبان، زنبمزد و صفعان به عنوان برگردان و مترادفهای این واژه ذکر شدهاند.
نماد چیست
کشخان صرفاً یک صفت مذموم، توهینآمیز و فحش رکیک در ادبیات سنتی و عامیانه بوده است و به عنوان نماد تصویری یا مظهر فرهنگی شناختهشدهای ثبت نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل کشخان
واژه «کشخان» از جمله کلمات کهن و مطرود در زبان و ادبیات فارسی است که بار معنایی کاملاً منفی و تحقیرآمیز دارد. این کلمه در لغتنامههای شاخص نظیر دهخدا، معین و عمید به معنای مرد بیغیرت، دیوث یا کسی که نسبت به رفتار ناموس خود چشمپوشی میکند، معنی شده است. اگرچه درباره ریشه دقیق آن میان زبانشناسان اختلاف نظر وجود دارد و برخی آن را عربی (از کِشخَنَة) و برخی دیگر فارسی معرب میدانند، اما کاربرد آن در هجویات و متون کهن فارسی مشهود است.
در تاریخ ادبیات فارسی، شواهدی از کاربرد این کلمه به صورت مصغر (کشخانک) در کتاب تاریخ بیهقی دیده میشود و شاعرانی چون مسعود سعد سلمان و سوزنی سمرقندی نیز در اشعار هجوآمیز خود از آن استفاده کردهاند. امروزه این واژه در زبان محاوره روزمره کاربرد چندانی ندارد و بیشتر در متون ادبی قدیمی یا به عنوان یک گزینه ۵ حرفی در جدول کلمات متقاطع مشاهده میشود.