معنی
واژه بهره در زبان فارسی در دو حوزه معنایی عمده کاربرد دارد؛ یکی به معنای عام و قدیمی آن یعنی بخش، سهم، نصیب و توشه، و دیگری در مفهوم اقتصادی و امروزی آن که به مقدار سود حاصل از سرمایهگذاری یا مابه التفاوت پرداختی در وامهای بانکی (نرخ سود پولی) اشاره دارد.
یعنی چه
عبارت بهره در اصطلاح به معنای دستیابی به نتیجه مثبت از یک کار، دریافت سهم عادلانه از یک کل، یا میزان بازدهی و سودآوری مالی و اقتصادی در ازای گردش سرمایه است.
مترادف
این کلمه بسته به متن متن میتواند با کلمات حوزه مالی مانند سود و ربح، یا کلمات حوزه تسهیم مانند سهم و نصیب مترادف باشد.
متضاد
در مفاهیم عام، متضاد آن محروم بودن و بینصیبی است و در رویکرد اقتصادی، واژههایی چون ضرر و زیان نقطه مقابل آن قرار میگیرند.
هم خانواده
از آنجا که بهره یک واژه اصیل فارسی (برآمده از واژه پهلوی bahrak) است، مشتقات و ترکیبات فارسی آن به عنوان همخانواده شناخته میشوند.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۴ حرف دارد. با این حال با توجه به طراح جدول، کلمات هممعنی مانند سود یا ربح نیز ممکن است مدنظر باشند.
به انگلیسی
برای معادلسازی دقیق در زبان انگلیسی باید به سیاق متن توجه کرد؛ در متون اقتصادی واژه Interest دقیقترین معادل برای بهره بانکی است.
جمعبندی و توضیح کامل بهره
واژه «بهره» یکی از کلمات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در واژه پهلوی «بهرک» (bahrak) به معنای بخش و قسمت دارد. این کلمه در طول تحول زبانی خود، افزون بر حفظ معنای سنتی شامل سهم، نصیب و حظ، در ادبیات مدرن و به ویژه در علم اقتصاد کاربرد گستردهای یافته است و امروزه به عنوان معادل دقیق واژه سود پولی یا بانکی به کار میرود.
بررسی ساختار این کلمه نشان میدهد که بهره فراتر از یک اصطلاح مالی، مفهوم نمادین دستاورد و نتیجه تلاش را نیز با خود حمل میکند. در ساختارهای اجتماعی و ادبی، بهرهمند شدن به معنی رسیدن به فایده و توشه مثبت از مسیر زندگی یا کار است که نقطه مقابل آن محرومیت و بیبهره بودن قلمداد میشود.
در متون کهن و مذهبی نیز گرچه خود واژه بهره به دلیل ریشه فارسیاش در متن عربی دیده نمیشود، اما مفاهیم معادل آن مانند «نصیب»، «حظ» و در بخش مالی اصطلاحاتی چون «ربا» یا «فائده» بازتابدهنده دقیق جنبههای مختلف معنایی این واژه پرتکرار هستند.