ذات الشهور یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل ذات الشهور

اصطلاح «ذات الشهور» یک عبارت ترکیبی عربی مستعمل در فقه و حقوق اسلامی است و به زنی اطلاق می‌شود که به سن قانونی و طبیعی قاعدگی رسیده، اما به علل مختلف ساختاری، طبیعی یا بیماری دچار عدم قاعدگی (آمنوره) است. این اصطلاح از آن جهت اهمیت دارد که وضعیت وضع حقوقی و تکالیف شرعی زن را پس از طلاق یا مفارقت مشخص می‌کند.

از آنجا که مبنای اصلی تعیین مدت عده در زنانِ متعارف، دیدن دوره‌های پاکی و قاعدگی (اقراء) است، این گروه از زنان به دلیل عدم وقوع قاعدگی نمی‌توانند زمان پایان عده خود را به آن روش بسنجند. به همین دلیل، قانون و شرع اسلام عده آن‌ها را بر اساس ماه‌های قمری (سه ماه هلالی) قرار داده است و نامگذاری آن‌ها به «ذات الشهور» (دارای ماه‌ها) نیز دقیقاً به همین شیوهٔ محاسبه بازمی‌گردد.

مبنای مستند این حکم در قرآن کریم و آیه ۴ سوره طلاق تبیین شده است که در آن حکم زنان فاقد قاعدگی، سپری کردن سه ماه عده اعلام گردیده است. در ادبیات فقهی به این زنان «مسترابه» نیز گفته می‌شود و نقطه مقابل آن‌ها «ذات الاقراء» قرار دارد که قاعدگی منظم دارند.